A mundet një vend të vendosë një prag të palëvizshëm për popullsinë e tij? Kjo është pyetja së cilës Zvicra do t’i japë përgjigje të dielën, kur votuesit do t’u drejtohen kutive për të vendosur mbi një propozim që synon ta kufizojë popullsinë e vendit në 10 milionë banorë, një hap që ka nxjerrë në pah ndarjet lidhur me emigracionin në këtë shtet alpin.
Vota “po” do ta detyronte qeverinë zvicerane të ndërmarrë hapa për ta kufizuar popullsinë në 10 milionë deri në vitin 2050, duke vendosur kufizime të ashpra për bashkimin familjar, lejet e qëndrimit dhe azilin nëse numri i banorëve arrin 9.5 milionë para kësaj date.
Nëse pragu prej 10 milionësh do të tejkalohet para vitit 2050, propozimi i Partisë Popullore Zvicerane (SVP), e cila i përket së djathtës ekstreme, do ta detyronte qeverinë të tërhiqej nga marrëveshja për lëvizjen e lirë me Bashkimin Evropian duke i dhënë fund aksesit të vendit në tregun e përbashkët evropian.
Sistemi i demokracisë së drejtpërdrejtë në Zvicër lejon “nisma popullore”, të cilat kalojnë në referendum nëse mbledhin 100,000 mbështetës brenda 18 muajsh. Referendumet, që zakonisht mbahen katër herë në vit, kanë qenë prej kohësh një mjet i preferuar i SVP kundër emigracionit.
Popullsia e Zvicrës është rritur shumë më shpejt se ajo e vendeve përreth të BE-së, me 23% që nga hyrja në fuqi e marrëveshjes për lëvizjen e lirë në vitin 2002. Gjatë së njëjtës periudhë, prodhimi ekonomik është rritur me rreth 24%, sipas të dhënave zyrtare.
Rreth 27% e banorëve të Zvicrës nuk janë shtetas zviceranë. Mbështetësit e nismës “Jo një Zvicre me 10 milionë banorë” argumentojnë se fluksi i punëtorëve, kryesisht nga BE-ja, po ushtron presion të padurueshëm mbi strehimin, shkollat, transportin, sistemin social dhe vetë mënyrën zvicerane të jetesës.
“Emigracioni i pakontrolluar po bën që Zvicra të rritet shumë shpejt. Pasojat negative ndihen në të gjitha fushat e jetës,” argumentoi SVP, partia më e madhe në parlamentin zviceran që nga viti 1999, gjatë fushatës së saj.
Qeveria me shtatë anëtarë, e përbërë nga ministra të katër partive më të mëdha të Zvicrës, përfshirë edhe SVP, është kolektivisht kundër nismës, duke paralajmëruar se ajo do të kërcënonte stabilitetin kombëtar, do të dëmtonte ekonominë dhe do të godiste mirëqenien e vendit.
Shumica të qarta në të dy dhomat e parlamentit kanë rekomanduar gjithashtu refuzimin e propozimit, ashtu si edhe federata zvicerane e sindikatave, Shoqata e Punëdhënësve Zviceranë dhe Economiesuisse, organizata kryesore përfaqësuese e biznesit në vend.
Ashtu si shumë vende evropiane, Zvicra ka nevojë për emigracion, sepse normat e lindshmërisë po bien dhe vendi përballet me një popullsi që po plaket vazhdimisht. Përqindja e njerëzve mbi 65 vjeç pritet të rritet nga 21% në më shumë se 27% deri në vitin 2055.
Sondazhet e fundit sugjerojnë se fushata kundër propozimit ka fituar terren që kur referendumi u shpall në shkurt, por shumica e anketimeve tregojnë një garë të ngushtë, me kampin e “jo”-së që parashikohet të fitojë me rreth 52% të votave.
Qendrat e votimit do të hapen për një kohë të shkurtër të dielën për votimin fizik, por deri në 90% e votuesve në referendumet zvicerane zakonisht votojnë me postë. Për t’u miratuar, nisma duhet të fitojë si shumicën e votës popullore, ashtu edhe shumicën e 23 kantoneve të plota dhe 6 gjysmë-kantoneve të Zvicrës.
Rezultatet pritet të bëhen të ditura nga mesdita deri në orët e vona të pasdites të së dielës.
