Trump e fajësoi OBSH-në se ishte pro Kinës dhe po keqmenaxhonte urgjencën shëndetësore. Presidenti amerikan nuk është i vetëm në këtë kritikë. Ai ka pas vetes ekspertë të shumtë shëndetësorë dhe vëzhgues politikë që ngrenë shqetësime në lidhje me mbrojtjen e Pekinit nga zyrtarët e OBSH-së.
Në fund të janarit, Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus u takua me presidentin kinez Xi Jinping në Pekin dhe falënderoi përpjekjet e vendit për të kontrolluar shpërthimin. Ai gjithashtu vlerësoi udhëheqjen e lartë të Partisë Komuniste për ‘gatishmërinë në shkëmbimin e informacionit’ për virusin dhe përhapjen e tij.
Fillimisht, OBSH u shpreh kundër kufizimit të udhëtimit me Kinën dhe rekomandoi që vendet të mbajnë kufijtë e tyre të hapura. Disa ekspertë argumentojnë se OBSH mund të ketë qenë e shqetësuar se po të sfidonte Pekinin në çfarëdolloj mënyre, mund të kishte përkeqësuar krizën, duke e vendosur Kinën në mbrojtje.
“Kjo mund të ketë çuar potencialisht që Kina të ndajë më pak informacione me komunitetin ndërkombëtar ose të ndalonte ekspertët e OBSH-së të shkonin në Kinë,” tha Thomas des Garets Geddes, një studiues në Institutin Mercator.
“Por kjo nuk shpjegon pse OBSH e lavdëroi Kinën ashtu si bëri. Falënderimet e tilla të tepërta ishin të panevojshme,”- shtoi ai.
Presione nga buxheti
Një fushë tjetër e diskutimit është perceptimi i ndikimit në rritje të Kinës mbi institucionin. Që nga themelimi në 1948, paratë e OBSH-së kanë hyrë në dy rryma: vlerësime dhe kontribute vullnetare. Në fillim të këtij shekulli, agjensia mori gati gjysmën e parave të saj si detyrime nga vendet anëtare, por kjo përbën rreth 20% të fondeve të saj. Kjo do të thotë që tani OBSH varet më tepër nga kontributet vullnetare.
Kontributet e Kinës për OBSH janë rritur me 52% që nga viti 2014, në afro 86 milion dollarë. Pekini gjithashtu ka rritur kontributet vullnetare nga 8.7 milion dollarë në 2014 në afro 10.2 milion dollarë në 2019.
Prapëseprapë, Shtetet e Bashkuara deri tani janë dhuruesi më i madh i organizatës. Në 2018-2019, kontributi i përgjithshëm i Uashingtonit në OBSH ishte 893 milion dollarë. Donacionet e SHBA-së përbëjnë rreth 14.6% të të gjitha kontributeve vullnetare të dhëna globalisht.
Bashkëpunim i ngushtë
Megjithë pjesëmarrjen e ulët në financimin e përgjithshëm të OBSH-së, ekspertët thonë se rritja e kontributeve financiare të Kinës është e rëndësishme, veçanërisht në një kohë kur SHBA shihet të heqë dorë nga organizatat ndërkombëtare dhe të kërcënojë për të shkurtuar fondet globale të shëndetit.
“Potenciali i Kinës për t’u bërë kontribuesi më i madh i OBSH-së, duhet domosdoshmërisht të jetë një perspektivë tërheqëse për agjencinë e Kombeve të Bashkuara,”- tha eksperti i MERICS.
Vëzhguesit gjithashtu theksojnë se bashkëpunimi midis OBSH-së dhe Kinës ka qenë në rritje. Një ekonomike dhe diplomatike e Kinës i lejon Pekinit të ndikojë në vendimet politike dhe të ndërtojë koalicione në të gjithë botën.
Një çështje e ndjeshme
Kritikët gjithashtu tregojnë për përjashtimin e vazhdueshëm të Tajvanit nga OBSH si provë e ndikimit të Pekinit. Që kur Kina u anëtarësua në KB në 1971, ajo ka bllokuar në mënyrë periodike Tajvanin nga anëtarësimi në organizata ndërkombëtare si OBSH me arsyetimin se ishulli i qeverisur në mënyrë demokratike është pjesë e Kinës.
Sipas Qendrës së Komandave Epidemike të Tajvanit (CEÇ), Tajvani paralajmëroi OBSH-në për mundësinë e transmetimit të koronavirusit, nga njeriu në njeri, qysh më 31 dhjetor 2019.
“OBSH nuk e mori seriozisht informacionin e dhënë nga Tajvani dhe ne besojmë se kjo çoi në përgjigjen e vonuar globale ndaj pandemisë COVID19”,- tha KQZK në një deklaratë me shkrim.
“OBSH dhe drejtori i përgjithshëm i saj, Tedros Adhanom duhet të jenë shumë të vetëdijshëm se zemërimi i Kinës prej çështjes së Tajvanit, potencialisht mund t’i japë fund bashkëpunimit të tyre me Pekinin. OBSH duke injoruar Tajvanin dhe duke e trajtuar atë sikur të ishte një provincë kineze, duket se është e drejtpërdrejtë pasojë e kësaj frike”./Opinion.al
