Pas sulmit të ndodhur në veri të Kosovës, Shqipëria nuk ka mbështetur deklaratën e BE për dialogun Kosovë-Serbi.
Sipas Tiranës zyrtare, kjo është hera e parë që Shqipëria del kundër linjës së Bashkimit Evropian, duke mos pranuar deklaratën e Borrel që fajësonte Kurtin për dështimin e dialogut me Serbinë.
Deklarata është bërë në 19 shtator, duke ju referuar kryesisht zhvillimeve në veri të Kosovës.
Sipas përfaqësuesit të lartë të BE, Joseph Borrel, lëvizjet e Kosovës nuk janë në përputhje me ligjin dhe kontribuojnë për të rritur tensionet.
Kjo e mërkurë ishte afati i fundit i vendosur nga BE për t’u shprehur nga vendet anëtare dhe ato kandidate, në mënyrë që qëndrimi të ishte i linjëzuar. Në këtë rast, Shqipëria ka zgjedhur të jetë krah Kosovës, duke theksuar se deklarata e ka humbur tashmë aktualitetin dhe se nuk mund të kërkohet përgjegjësia vetëm te Kosova.
Deklarata e BE për dialogun Prishtinë-Beograd (19 shtator)
Pas takimit të nivelit të lartë të dialogut Beograd-Prishtinë më 14 shtator në Bruksel, BE-ja shpreh shqetësimin e vet për mungesën e zbatimit nga palët të zotimeve të tyre sipas Marrëveshjes për Rrugën drejt Normalizimit dhe Aneksit të Zbatimit të saj, për të cilat të dyja palët janë dakorduar në fillim të këtij viti, dhe të cilat janë të detyrueshme për to dhe luajnë rol në rrugën evropiane të palëve.
BE-ja u kërkon palëve të angazhohen në mënyrë konstruktive dhe në mirëbesim. Kjo nënkupton fillimin e zbatimit pa vonesa të mëtejshme bazuar në Propozimin e BE-së, i cili gjithashtu përfshin detyrimin e të dyja palëve për t’i zbatuar plotësisht të gjitha Marrëveshjet e kaluara të Dialogut. Puna për themelimin e Asociacionit/Komunitetit të Komunave me Shumicë Serbe duhet të fillojë pa asnjë vonesë apo parakusht të mëtejshëm.
BE-ja ua rikujton palëve përgjegjësinë e tyre për respektimin e parimit të konfidencialitetit në Dialog, i cili është komponent kyç i çdo procesi negocimi me ndjeshmëri politike.
BE-ja mbetet po aq e shqetësuar për mungesën e progresit nga të dyja palët për de-përshkallëzimin e tensioneve në veri të Kosovës, disa muaj pas shpërthimit të fundit të dhunës që solli lëndime të qytetarëve, trupave të KFOR-it, policisë dhe përfaqësuesve të mediave, disa me pasoja të rënda dhe të përhershme.
Përkundër thirrjeve të përsëritura nga BE-ja dhe partnerët e tjerë ndërkombëtarë, hapat e ndërmarrë deri më tani mbeten të pamjaftueshëm dhe situata e sigurisë në veri mbetet e tensionuar.
Në këtë kontekst, lëvizjet e Kosovës – duke përfshirë shpronësimet e tokës në veri të Kosovës, urdhrat për lirim të banesës, telekomunikacionin dhe përdorimin e forcave speciale të policisë për detyrat e policimit në bashkësi – nuk janë në përputhje me sundimin e ligjit dhe rrezikojnë të kontribuojnë në rritjen e mëtejshme të tensioneve. Janë të papranueshme dhe duhet të ndalen menjëherë sulmet e vazhdueshme në shkallë të vogël nga grupe kriminale dhe frikësimi i kadetëve serbë të Policisë së Kosovës të rekrutuar rishtazi / popullatës lokale. Bllokimi nga Serbia i udhërrëfyesit për Energjinë, si dhe përpjekjet e tjera që nuk janë në përputhje me Marrëveshjen për rrugën drejt normalizimit dhe aneksin e saj, bien ndesh me frymën e procesit të Dialogut.
Kërkesat e bëra në Deklaratën në emër të BE-së të datës 3 qershor mbeten plotësisht valide. Masat e kthyeshme që ka marrë BE-ja mbeten në fuqi, duke përfshirë pezullimin e takimeve të nivelit të lartë me Kosovën. BE-ja është e gatshme t’i heqë këto masa në rast të përparimit në përmbushjen e kërkesave ekzistuese, ose të vlerësojë masa të mëtejshme ndaj të dyja palëve, nëse është e nevojshme.
BE-ja rikujton rëndësinë e mbajtjes së shpejtë të zgjedhjeve të parakohshme lokale në veri të Kosovës për të ndihmuar në zbutjen e tensioneve. Është e nevojshme zgjidhja më e shpejtë për të mundësuar shpalljen e zgjedhjeve. Ne i inkurajojmë serbët e Kosovës që të angazhohen plotësisht në procesin zgjedhor dhe ta deklarojnë publikisht pjesëmarrjen e tyre të pakushtëzuar.
BE-ja u bën thirrje të gjithë akterëve politikë, në të gjitha nivelet e qeverisjes, si në Kosovë ashtu edhe në Serbi, që të angazhohen në mënyrë konstruktive në procesin që çon në zgjedhjet e parakohshme lokale në veri të Kosovës, të shmangin hapat e mëtejshëm përshkallëzues, si dhe të mbështesin përparimin në dialogun e ndërmjetësuar nga BE-ja.
BE-ja shpreh mbështetjen e plotë për përpjekjet e Përfaqësuesit të Lartë Josep Borrell në cilësinë e Lehtësuesit të Dialogut Beograd-Prishtinë, si dhe të Përfaqësuesit të Posaçëm të BE-së Miroslav Lajčák, dhe ua rikujton palëve se rruga evropiane e Kosovës dhe Serbisë kalon nëpër Dialogun e lehtësuar nga BE-ja dhe nëpërmjet normalizimit të marrëdhënieve të tyre. Të dyja palët rrezikojnë të humbasin mundësitë për përparim në rrugët e tyre evropiane./Opinion.al
