Shtetet e Bashkuara kanë autorizuar vendet të blejnë naftë dhe produkte nafte ruse që janë aktualisht të ngarkuara në anije në det, megjithëse këto mallra janë subjekt i sanksioneve. Masa synon të zbusë ndikimin ekonomik të luftës mes SHBA-së dhe Izraelit me Iranin në tregjet globale të energjisë.
Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, tha se bëhet fjalë për një masë të përkohshme për të “promovuar stabilitetin në tregjet globale të energjisë” gjatë konfliktit. Autorizimi do të jetë në fuqi deri më 11 prill.
“Kjo masë e kufizuar dhe afatshkurtër vlen vetëm për naftën që tashmë është në tranzit dhe nuk do të sjellë përfitime të konsiderueshme financiare për qeverinë ruse,” deklaroi Bessent.
Sulmet ndaj anijeve dhe infrastrukturës energjetike në Gjirin Persik, si dhe bllokimi efektiv i ngushticës strategjike të Hormuzit, kanë tronditur tregjet globale të energjisë. Çmimi i naftës u rikthye mbi 100 dollarë për fuçi të enjten, ndërsa tregjet e aksioneve ranë pasi edhe tre anije transporti u goditën në Gjirin Persik dhe udhëheqësi i ri suprem i Iranit u zotua se do të vazhdojë bllokimin e ngushticës.
Rreth një e pesta e naftës që tregtohet në botë kalon zakonisht përmes kësaj rruge të ngushtë detare.
Megjithatë, në tregjet aziatike të premten pasdite çmimet e naftës shënuan një rënie të lehtë. Nafta Brent u ul me 0.3%, në 100.13 dollarë për fuçi, ndërsa nafta që tregtohet në SHBA ra me 0.7%, në 95.01 dollarë.
Rritja e çmimeve të energjisë gjatë kësaj jave ka shtyrë autoritetet të ndërmarrin masa për të përballuar situatën.
Të mërkurën, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) njoftoi se do të hedhë në treg një sasi rekord prej 400 milionë fuçish nafte nga rezervat.
Ndërkohë, qeveritë në Azi, që janë ndër blerësit më të mëdhenj të naftës nga Gjiri – kanë shpallur një sërë masash në ditët e fundit.
Filipinet, për shembull, sigurojnë rreth 95% të naftës së papërpunuar nga Lindja e Mesme. Presidenti i vendit u kërkoi punonjësve të sektorit publik të kalojnë në një javë pune katërditore për të kursyer karburant.
Japonia, Koreja e Jugut dhe Tajlanda, nga ana tjetër, kanë vendosur kufizime mbi çmimet e benzinës.
“Rritja e përkohshme e çmimit të naftës është një ndërprerje afatshkurtër që në planin afatgjatë do të sjellë përfitime të mëdha për vendin dhe ekonominë tonë,” tha Bessent.
Më herët ai deklaroi se qeveria amerikane planifikon të nisë shoqërimin e anijeve nëpër Ngushticën e Hormuzit “sapo kjo të jetë e mundur nga pikëpamja ushtarake”.
Ai shtoi se nevoja e mundshme për një eskortë ushtarake “ka qenë gjithmonë pjesë e planifikimit”. I pyetur nëse kjo mund të ndodhë në ditët e ardhshme, Bessent u përgjigj: “Sapo të jetë e mundur të garantohet kalimi i sigurt, do ta bëjmë.”
