Në zemër të bllokut, në një vend që nuk bie shumë në sy, me një dekor modest, të bazuar në tullë e dru, gjendet “Pallati 11”, pak atmosferë e shpirt Nju Jorku për metropolin tonë, në meny e organizim, por mbi të gjitha në mirësjellje dhe kujdes.
Nga Albatros Rexhaj-
Për shumë prej nesh, kuzhina franceze dhe ajo italiane janë më të shijshmet në botë, por pak kush e di se ekselencën, si në shije ashtu edhe në formë të pjatës, këto kuzhina e kanë mbërritur në Nju Jork, pse jo edhe në shumë restorante që sot janë në pronësi të shqiptarëve. Më e mira e shijeve dhe pjatave nga restorantet e famshme të Nju Jorkut si “Sparks Steak House” në 48-th Street, “Tiziano” në avenynë e 8-të, “Amici Miei” në Soho dhe “Michael Jordan’s Steak House” në Grand Central, sot është përmbledhur në zemër të bllokut. Përvojën e tij mbi dhjetë vjeçare në këto restorante, ndër më të mirat e Nju Jorkut, mjeshtër Agroni e ka sjell te“Pallati 11” në Tiranë. Dhe kjo është arsyeja pse ky vend, brenda pak muajsh, është kthyer në një destinacion të rregullt për pjesëtarët e komunitetit ndërkombëtar rezident apo vizitorë në Tiranë.
“Feels like home”, është një nga komentet më të shpeshta që të rastis të dëgjosh nga ta dhe kjo është mbase një nga arsyet pse, përkundër profilit të ulët që mban dhe kohës së shkurtër që ekziston, “Pallati 11” është ranguar si i 6-ti në Trip Advisor Tirana, aty ku vizitorët e huaj lënë mbresat e tyre për metropolin tonë.
Restoranti piktoresk “Pallati 11”, nga pamja e jashtme, lë përshtypjen se është një “jashtëtokësor” në peizazhin e metropolit tonë me restorante që ofrojnë glamur, luks në dizajn dhe enterier, një sforcim i tepruar për të mbitheksuar idenë e një standardi të lartë, por që, pavarësisht copëzave tablosh të vjedhura anekënd Perëndimit, si produkt final nuk janë gjë tjetër pos një detaj më shumë në turbo modernizimin tonë me nuanca otomane.
“Pallati 11” është ndryshe! Ambienti, dekori, mënyra e organizimit, forma e tavolinave, e deri te muzika atipike që dëgjohet tërë kohën, që të gjitha janë në funksion të ushqimit dhe jo anasjelltas. Kushdo që ka vizituar Nju Jorkun e di shumë mirë se kjo përbën mishërimin më besnik të traditës njujorkeze të restoranteve, si kryeqytet botëror i ushqimit të mirë.
Një nga paradokset e metropolit tonë të vogël është keqkuptimi bazik që kemi me kulturën e ushqimit. Restoranti i mirë nuk është kurrë pjesë e trendit masiv (shkojmë aty se po shkojnë të gjithë), por është një vend ku njeriu gjen një shije ndryshe, qetësi dhe përkushtim. Një vend ku vetë pronari të rri tërë kohën në këmbë dhe angazhohet për klientin, dyfish më shumë se stafi. Dikush mund të thotë se kjo frymë mund të funksionojë vetëm në Amerikë, pasi që atje askush nuk të falë asgjë, por një frymë e tillë, e ekselencës dhe e seriozitetit në punë, funksionon edhe në mes të bllokut, në atë copëz të vogël Nju Jorku, te “Pallati 11” në Tiranë.
Mund të na duket e habitshme, por një nga përbërësit kryesor në traditën amerikane të ushqimit është buka, por e përgatitur si delikatesë, me rëndësi gati sa edhe gjërat më të shtrenjta. Te “Pallati 11” përgatitja e bukës zgjat plot 17 orë, prandaj në fund ka dy shije të veçanta: atë të kores së fortë që shijshëm kërcet në gojë dhe atë të brendisë që gati sa nuk e ngatërron me ndonjë tip keku shpije. Në kuzhinë, ku gjithçka funksionon nën mbikëqyrjen kirurgjike të mjeshtër Agronit, nuk ka asnjë hallkë të dobët. Gjithçka, përfshirë edhe salcat e deri te dressingu për ëmbëlsira përgatitet aty për aty, ndërkaq nga jashtë merret vetëm lënda e parë bruto.
“Pallati 11” është dëshmi e gjallë se ka mish, por ka edhe mish, ka “stejk”, por ka edhe Nju Jork “stejk”, mbase më i miri në të gjithë botën, me sekret si tipin e mishit, minimum 15 minuta kohë për përgatitje, kujdesin për temperaturën e duhur gjatë përgatitjes, gjatë si dhe pas pjekjes, por edhe sensin delikat për kombinimin e duhur të erëzave. E veçanta tjetër e recetave tipike njujorkeze që i gjeta te “Pallati 11” është ndërthurja e gjërave dhe shijeve të kundërta, për të krijuar diçka të re dhe që të ngelet në mendje.
Dhe nuk mund të flasësh për Amerikën e të mos bëhesh pjesë e manisë masive për burgerë të veçantë e të jashtëzakonshëm, që mund t’i gjesh vetëm në Nju Jork. Pas shumë kohës, burgerin e vërtetë, atë që të përfshin me shije, por edhe me energji, e shijova edhe në Tiranë dhe, njësoj si në Nju Jork, thash “what a rush!”
Te “Pallati 11” komuniteti ndërkombëtar i Tiranës ndien diçka nga shpirti punëtor dhe fisnik i shqiptarëve të Nju Jorkut, por nuk do të ishte keq që diçka nga ky shpirt të konsumonin edhe shqiptarët tanë të metropolit. Jo për trend e stil, por për kënaqësi.
*Ky reflektim është krejtësisht personal
