GJERGJ META
Më ndodh shpesh që ndërsa nis meshën në Kishën e Shën Luçisë dhe i bie ziles së vogël që lajmëron hyrjen e meshtarit, njëkohësisht nisin e bien kambanat e Kishës ortodokse dhe altoparlantët e dy xhamive të Durrësit thërrasin namazin. Në vijë ajrore dy Kishat ortodokse, dy xhamitë e Durrësit dhe Kisha katolike janë shumë pak metra larg njëra-tjetrës.
Nganjëherë më duket Durrësi si një Jerusalem i vogël bregdetar. E njëjta gjë ndodhi mbrëmë kur po nisja meshën. Në mëngjes në Bruksel kishte ndodhur një tragjedi, e disata në numër në këta dy vjetët e fundit, e fundit në radhë dhe më e freskëta. Ndërkohë që hyja në meshë, u përsërit e njëjta gjë: kambanat dhe namazi filluan në të njëjtën kohë me meshën time.
Aty reflektimi im u bë i thellë. Në ajër takoheshin zëra të ndryshëm, tinguj diku njerëzorë e diku të bërë nga njerëzit, por me një qëllim: t’u kujtojnë njerëzve Zotin! Ndërsa thosha meshën, nisa të reflektoj mbi ambiguitetin që simbolet mbartin në vetvete. Se si kambana e Kishës thërret për gëzim, por thërret edhe për mort.
Se si namazi që nis me fjalët Allahu akbar (Allahu është i madh) thërret njerëzit që të falen, por e dëgjon edhe në gojën e disa terroristëve
që duke vrarë, kinse bëjnë vullnetin e Zotit. Fuqia e simboleve është e jashtëzakonshme dhe reflektimi mbi to është një nevojë. Situata në të
cilën gjendet bota për shkak të terrorizmit është një teh shpate nëpër të cilin jemi të detyruar të kalojmë.
E ky kalim nuk do të ndodhë pa viktima. Dhuna dhe terrori kanë pasur ngjyrime të ndryshme në historinë e botës, por gjithmonë kanë
dështuar përballë instinktit të mbijetesës dhe të së mirës që gjendet brenda njerëzve e brenda popujve. Kjo gjë hap ndaj shpresës se e
keqja do të mundet, por jo automatikisht. Kërkon angazhim.
Dhe në këtë pikë një rol të rëndësishëm kanë edhe religjionet. Ato vazhdojnë akoma të luajnë një rol të rëndësishëm në jetën e botës. Po
sot në këtë situatë, cili mund të jetë roli i tyre? Në këtë situatë gjeo- politike, çfarë mund të bëjnë religjionet? Mendoj që zërat dhe tingujt që emëtohen në ajër duhet të zbresin përtokë e të shohin realitetin në të cilin sot jeton bota.
Për këtë është me rëndësi që religjionet të tejkalojnë veten e tyre e të dalin përtej kufijve të vetvetes jo për të vërshuar në fushat e të tjerëve, por për të mësuar prej të tjerëve. Asnjë religjion nuk është i vetëmjaftueshëm pavarësisht se çdo religjion jeton të vërtetën brenda disa bindjeve apo postulateve të veta. Me këtë dua të them se ky takim midis religjioneve nuk duhet të jetë vetëm një përzierje tingujsh në ajrin e qytetit, por një dialog në jetën konkrete të njerëzve.
Religjionet duhet të shkëputen vazhdimisht nga trajtat e tyre historike apo kulturore, duhet të shkojnë përtej atyre trajtave dhe të shohin njeriun konkret, madje çdo njeri, i cili me vetë ekzistencën e tij është një risi absolute në këtë botë. Një religjion që nuk i përgjigjet kësaj risie, apo i përgjigjet asaj me postulate të vjetra e të ngurta, do të prodhojë vetëm mure dhe ndasi. U takon në mënyrë të veçantë religjioneve që të nxjerrin në pah e të nxisin atë instinkt të së mirës dhe të së bukurës që Zoti ka vendosur në zemrat e njerëzve.
Nëse s’e bën, ka dështuar në vokacionin e tij. Një problem tjetër i madh është edhe çështja e një marrëdhënieje problematike që kanë religjionet me laicitetin e shteteve ku ato janë. Nuk munden të injorojnë njëritjetrin e as nuk mund të hyjnë në jetën e njëritjetrit.
Por mund të bashkëpunojnë me njëritjetrin për të mirën e përbashkët. Në shumë vende shteti dhe religjioni “shfrytëzojnë” njëritjetrin, diku bëhen edhe bashkëfajtorë apo patericat e njëritjetrit, ose hyjnë në konflikt të pakuptimtë për çështje shumë anësore, ndërkohë që ka fusha të pambarimta bashkëpunimi dhe pune për të mirën e përbashkët.
Ndërkohë që mesha shkonte drejt fundit, dhe në atë meshë u lexua episodi i tradhtisë së Judës, mendova përsëri për aktet terroriste në Francë, Turqi, Nigeri, Siri, Irak, Libi, Pakistan e së fundi në Belgjikë. Juda përpara se të tradhtojë Jezusin tradhton vetveten. Ne njerëzit jemi, së pari, tradhtarët e vetvetes dhe çdo akt terrorist është tradhti ndaj një vokacioni zanafillor që secili nga ne ka, ai i dashurisë. /Marrë nga Panorama
