Korrupsion në Spanjë: A po lëkundet qeveria spanjolle?
“Dorëheqje”, bërtasin njëzëri deputetët e opozitës në krye të qeverisë në parlamentin spanjoll. Që në orët e para të mëngjesit salla është e paqetë dhe kryetari i seancës duhet të ndërhyjë disa herë për të kërkuar respekt.
Udhëheqësi i opozitës Alberto Núñez Feijóo e quan Pedro Sánchez-in një “ujk në tufën e zyrtarëve të korruptuar”. I përmenduri përgjigjet se Partia Popullore (PP) e Feijóo-s është një “enciklopedi e korrupsionit”, dhe kështu vazhdon e gjitha, sipas motos: kush është më i korruptuar, e majta apo e djathta?
Me sa duket, Sánchezi ka kaluar në sulm. Pas publikimit të zbulimeve të fundit rreth skandalit të korrupsionit në partinë e tij, ai me përulësi i kërkoi falje popullit të enjten e kaluar. Ai e shqiptoi fjalën “më fal” tetë herë me një shprehje të zymtë në fytyrë.
Sánchez – i painformuar për realitetin
Që atëherë, titujt e gazetëve kanë vazhduar njësoj. Dhe madje edhe gazetat më miqësore ndaj qeverisë e shohin kryeministrin të lëkundur. “Sánchez e ka shteruar besueshmërinë e tij”, pohon gazeta El País. Në rastin më të mirë, vazhdon gazeta, ai do të ishte një menaxher i keq personeli.
Të gjitha variantet e tjera supozojnë një shkallë të caktuar njohurie ose tolerance për atë që po bënin bashkëpunëtorët e tij më të ngushtë. Por Sánchezi vazhdon të thotë se nuk ishte i informuar për gjithçka.
Santos Cerdán konsiderohet një njeri i besuar i ngushtë i udhëheqësit të partisë Sánchez. Ai akuzohet se ka “menaxhuar” ryshfete për kontrata ndërtimi.
Një person i besuar i Sánchezit në qendër të vëmendjes
Zbulimet e fundit kanë të bëjnë me Santos Cerdán-in, numrin tre në Partinë Socialiste të Punëtorëve Spanjolle. Cerdán konsiderohet një person i besuar i ngushtë i udhëheqësit të partisë Sánchez dhe luajti një rol të rëndësishëm në rikthimin e Sánchezit në pozicionin numër një të partisë tetë vjet më parë.
Sipas një raporti të Njësisë Qendrore të Hetimeve dhe Operacioneve (UCO), e cila është specializuar në krimet e korrupsionit, Cerdán, i cili që atëherë ka dhënë dorëheqjen, dyshohet se “ka menaxhuar” ryshfete të paligjshme për kontrata ndërtimi. Shuma përfshinte qindra mijëra euro. Hetuesit i kanë paraqitur me detaje gjetjet e tyre në gati 500 faqe.
Me sa duket, ata shohin prova të një organizate kriminale, të dokumentuara në bisedat e regjistruara midis Cerdánit dhe ish-Ministrit të Punëve Publike José Luis Ábalos dhe këshilltarit të tij Koldo García. Hetimet kundër këtyre dy figurave kanë shkaktuar zemërim në Spanjë për muaj të tërë.
Partia Popullore kishte mobilizuar tashmë 50.000 vetë për të protestuar kundër qeverisë para publikimit të fundit. Slogani: “Mafia ose demokraci”.
Korrupsioni, temë e përsëritur në politikën spanjolle
E gjithë kjo ndodh pothuajse saktësisht shtatë vjet pasi qeveria e PP-së u rrëzua nga një mocion mosbesimi për shkak të një çështjeje korrupsioni. Pedro Sánchez drejton që atëherë. Në atë kohë, zyrtarë të lartë të partisë konservatore u dënuan me burgim të gjatë.
Nuk është çudi që qytetarët tani kanë përshtypjen se politika spanjolle, qoftë e krahut të djathtë apo të majtë, është e korruptuar. Politologu spanjoll Víctor Lapuente Gine, studiues në Universitetin e Göteborgut, e shpjegon këtë në këtë mënyrë: në administratën publike, karrierat shpesh varen nga partitë politike.
Sipas Gine, ka shumë agjenci të dedikuara për të luftuar korrupsionin, duke përfshirë zyrat e prokurorëve specialë dhe departamentet e transparencës: “Ne kemi shumë institucione, më shumë se në shumë vende të tjera, por ato janë qartësisht joefektive.”
Lapuente kërkon bashkëpunim të përmirësuar midis këtyre institucioneve dhe transparencë më të madhe në dhënien e kontratave. Megjithatë, asnjë nga partitë kryesore nuk ka ndërmarrë ndonjë reformë të thellë deri tani. Kjo pavarësisht thirrjes së Sánchezit për “tolerancë zero” për korrupsionin në debatin aktual parlamentar.
Deri tani nuk ka shenja për mocion mosbesimi
Po tani? Kryeministri po përpiqet të fitojë kohë. Ai gjithashtu dëshiron të vlerësojë nëse shumica e tij parlamentare, tashmë e paqëndrueshme, e mbështet atë. Sánchez qeveris me koalicionin e krahut të majtë “Sumar”. Ky koalicion tani këmbëngul të jetë “e majta e pastër”. Disa deputetë shqyrtojnë largimin nga koalicioni. Megjithatë, për të mbijetuar një mocion të mundshme mosbesimi, Sánchezi do të kishte nevojë edhe për mbështetjen e grupeve parlamentare që e zgjodhën Kryeministër. Kjo përfshin partinë e udhëheqësit separatist katalanas Carles Puigdemont, i cili zakonisht kërkon një çmim në këmbim të mbështetjes së tij.
Shumica rivale
Megjithatë, udhëheqësi i opozitës Feijóo mund të ketë nevojë edhe për këto grupe parlamentare për të shprehur mosbesimin ndaj Sánchez. Sot, ai u kërkoi atyre në Parlament të vendosin nëse duan të vazhdojnë skemën e korrupsionit. Edhe pse partia e Feijóo-s, Partia Popullore (PP), ka më shumë vende në Parlamentin Spanjoll sesa Social Demokratët, asaj i mungojnë katër vota për të paraqitur mocionin.
Ndërkohë, e gjithë Spanja vazhdon të pyesë veten a dinte diçka Sanchezi. Dhe nëse qeveria e tij do t’i mbijetojë kësaj krize. Politologu Lapuente beson se “me Sánchez-in, çdo gjë është e mundur”. Megjithatë, ai nuk sheh praktikisht asnjë shans që Sánchez të arrijë rezultat pozitiv po u mbajtën zgjedhje.
Megjithatë, legjislatura e rregullt zgjat ende dy vjet. Ajo tashmë pritet të karakterizohet nga një luftë akuzash për korrupsion, ashtu si debati parlamentar. Vetë Sánchez është cilësuar në disa raste si i mbaruar, por ai gjithmonë ka arritur të rikthehet. DW
