Organizata për të drejtat e njeriut me seli në Shtetet e Bashkuara, Freedom House, vlerëson se në 2016 Shqipëria ka ruajtur shkallën e demokracisë të një viti më parë, por ka dështuar në përmirësimin e saj.
Raporti thotë se Shqipëria ishte në udhëkryq në vitin 2016, e detyruar të zgjedhë mes trashëgimisë historike të korrupsionit e krimit të organizuar ose të bëjë një ndërhyrje radikale për aspiratat e popullit për një të ardhme në BE.
Raporti thotë se më 22 korrik të vitit të kaluar, pas 18 muajsh pune intensive dhe negociatash të tendosura politike, parlamenti shqiptar kaloi me votë unanime reformën në drejtësi, që synon uljen e korrupsionin, goditjen e krimit të organizuar dhe ndërhyrjeve në sistemin gjyqësor.
Lufta kundër Drogës
Raporti thotë se “pavarësisht bastisjeve dhe goditjes nga policia, financierët dhe trafikuesit ia dolën të zgjerojnë plantacionet e tyre me kanabis anekënd vendit, duke shfrytëzuar fermerët e varfër dhe zyrtarët e korruptuar të shtetit. Problemi duket të jetë i ngulitur thellë në ekonominë e dobët të vendit, papunësinë tek të rinjtë dhe në korrupsionin e përhapur gjerësisht.”
Freedom House thotë se shkatërrimi i kultivimit të kanabisit do të kërkojë masa komplekse dhe të palëkundura, si në termat afatshkurtra ashtu edhe ato afatgjatë, që shkojnë përtej akuzave joproduktive mes kampeve të majta dhe të djathta politike.
“Mbi të gjitha, Shqipëria ende ka rekorde të reja sa i përket hetimit, identifikimit, ndjekjes dhe dënimit të figurave kryesore në trafikimin e drogës dhe aktiviteteve të tjera të krimit të organizuar.”
Ligji i Dekriminalizimit
Raporti po ashtu thotë se “ligji i dekriminalizimit i kaluar në vitin 2015 është ndjekur nga rezultate të vogla sa i përket heqjes së zyrtarëve të korruptuar nga postet publike.”
Freedom House thotë se zgjedhjet e ardhshme parlamentare të planifikuara për tu mbajtur më 18 qershor 2017 do të jenë një test vendimtar për ligjin e dekirminalizimit.
Media
Raporti thotë se kushtet e pasigurta të punës për gazetarët në Shqipëri bëjnë që ata të jenë vulnerabël ndaj presioneve që vijnë nga interesat politike dhe private.
“Teksa media luajti një rol vendimtar në ekspozimin e korrupsionit dhe shpërdorimit të detyrës nga ana e zyrtarëve, dorëheqja e detyruar e një numri gazetarësh lidhur me programet investigative demonstroi problemin e vazhdueshëm të presionit politik mbi median.”
Në krahun tjetër, grupet e shoqërisë civile treguan më shumë gjallërim, organizim dhe angazhim në shprehjen e shqetësimeve të tyre lidhur me çështje të ndryshme sociale dhe politike, të tilla si ndërtimi i hidrocentraleve në Valbonë, Vjosë dhe importimin e mbetjeve.
Perspektiva për 2017-ën
Raporti thotë se implementimi i reformës në drejtësi do të jetë në krye të agjendës së qeverisë me institucionet e reja që priten të krijohen në pranverë të vitit 2017. Por, para krijimit të institucioneve kërkohet aprovimi i më shumë se 40 ligjeve në parlament që kanë të bëjnë me drejtësinë.
Po, ashtu, zgjedhjet e qershorit të vitit 2017 do të kontribuojnë në rritjen e tensionit, me liderët politikë që do të jenë të angazhuar në negociata për aleancat parazgjedhore dhe në krahun tjetër me rishikimin e kodit elektoral.
Më 9 Nëntor 2016 Komisioni Evropian dha rekomandim pozitiv për hapjen e negociatave të Shqipërisë për anëtarësim në Bashkimin Evropian me kusht që të shënohet progres i dukshëm në implementimin e reformës në drejtësi, veçanërisht në largimin e gjyqtarëve dhe prokurorëve të korruptuar. Për më tepër, për të nisur negociatat, Shqipëria do të duhet të mos marrë veto nga asnjë shtet anëtar i Bashkimit Evropian./tvklan.al
Raporti i plotë: https://freedomhouse.org/report/nations-transit/2017/albania
