Komisioni i Venecias ka publikuar raportin përfundimtar për çështjen e shkarkimit të Presidentit Ilir Meta.
Konkluzionet e raportit janë si më poshtë
“Në përgjigje të kërkesës për një mendim nga Kryetari i Kuvendit të Shqipërisë, Komisioni i Venecias arrin në përfundimin se, në mungesë të një dispozite ligjore për këtë çështje, Presidenti mund të anulojë zgjedhjet për organet e qeverisjes vendore në një situatë e cila plotëson kriteret për shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme. Edhe atëherë Presidentit i duhet një bazë ligjore specifike – ad-hoc – për të shtyrë zgjedhjet.
Ky përfundim mbështetet nga rregulli i përgjithshëm interpretues, sipas të cilit rregullimi i shprehur i kompetencave të emergjencës në Kushtetutë dhe ligje kufizon përdorimin e çdo fuqie plotësuese të pashkruar të emergjencave në situata shumë të jashtëzakonshme; kryesisht për situata me pamundësi faktike ose juridike të cilat nuk parashikohen në mënyrë të qartë nga ligji i shkruar i emergjencës.
Anulimi i zgjedhjeve është i mundur vetëm në situata që plotësojnë kërkesën për shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme. Sidoqoftë, rregullat e zbatueshme kushtetuese për situata emergjente nuk u ndoqën në këtë rast. As nuk kishte një konsensus politik, i cili do të lejonte krijimin e një baze ligjore ad-hoc.
Anulimi i zgjedhjeve ndikon gjithashtu në të drejtat elektorale të njohura nga instrumentet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut dhe thjesht aplikimi i actus contrarius parandalohet nga kërkesa e proporcionalitetit të çdo ndërhyrje.
Mungesa e një baze ligjore dhe disponueshmëria e alternativave (shtyrja e zgjedhjeve sipas masave emergjente sipas nenit 170 të Kushtetutës ose rifillimi i dialogut politik pas zgjedhjeve) e bëjnë ndërhyrjen në të drejtat elektorale jo proporcionale.
Bojkoti elektoral nga partitë politike, edhe nëse ato përfaqësojnë një pjesë të rëndësishme të elektoratit, nuk mund të parandalojë që të bëhen zgjedhje të rregullta. Përndryshe, këto parti do të merrnin të drejtën për të parandaluar plotësisht çdo zgjedhje.
Do të jetë Kuvendi dhe në fund të Gjykata Kushtetuese që të përcaktojë nëse anulimi dhe shtyrja e zgjedhjeve lokale përbën shkelje të Kushtetutës dhe nëse shkelja është e një karakteri serioz, e cila do të lejonte shkarkimin e Presidentit.
Siç përcaktohet në këtë mendim, janë një numër faktorësh që tregojnë se mund të mos ketë pasur një karakter të tillë të nevojshëm për të vërtetuar një shkelje serioze. Ato përfshijnë, veçanërisht, thirrjet e Presidentit për dialog, shtyrja e zgjedhjeve do të kontribuonte në arritjen e një kompromisi midis palëve, mungesa e një sfide të drejtpërdrejtë të Dekreteve të Presidentit para gjykatës dhe statusin kushtetues të zgjedhjeve lokale në krahasim me zgjedhjet parlamentare.
Të marra së bashku, këto mund t’i sigurojë Asamblesë elemente me prirje drejt një pikëpamjeje që – megjithëse Presidenti mund të ketë tejkaluar kompetencat e tij kushtetuese duke anuluar dhe shtyrë zgjedhjet lokale përtej mandatit zgjedhor të autoriteteve lokale pa një bazë ligjore specifike – këto akte nuk mund të plotësojnë kriteret e nevojshme të seriozitetit të mjaftueshëm në rrethana për të garantuar një shkrakim të Presidentit.
Së fundmi, edhe nëse u konstatohet serioziteti i shkeljeve, kjo nuk do të duhej të çojë domosdoshmërisht në shkarkim të Presidentit, duke marrë parasysh fuqinë e Sesionit Plenar të Kuvendit për të marrë parasysh qëllimet kushtetuese, siç janë kontrollet dhe ekuilibrat.
Komisioni i Venecias mbetet në dispozicion të autoriteteve shqiptare për çdo ndihmë të mëtejshme në këtë çështje.”
Raportin përfundimtar mund ta lexoni KËTU
/Opinion.al
