Presidenti Donald Trump mund të përdorë një takim në Shtëpinë e Bardhë me kryeministren e Japonisë të enjten për të kërkuar ndihmë në luftën kundër Iranit, duke e vënë Sanae Takaichi në një pozitë të vështirë, ndërsa Tokio po shqyrton se sa mbështetje mund të ofrojë.
Trump ka kritikuar aleatët për mbështetjen e tyre të vakët ndaj fushatës ushtarake SHBA-Izrael dhe ka thënë se SHBA nuk ka nevojë për ndihmë. Megjithatë, ai po kërkon më shumë anije për të pastruar minat dhe për të shoqëruar cisternat në Ngushticën e Hormuzit, e cila është kryesisht e mbyllur nga Irani gjatë konfliktit.
Trump pret Takaichin për një vizitë të planifikuar prej kohësh në Shtëpinë e Bardhë, që synon të forcojë partneritetin e sigurisë dhe ekonomisë mes SHBA-së dhe aleatit të saj më të afërt në Azinë Lindore.
Takaichi është përpjekur ta largojë Japoninë nga kushtetuta pacifiste e vendosur nga Uashingtoni pas Luftës së Dytë Botërore, por me luftën ndaj Iranit që është jopopullore në vend, ajo deri tani nuk ka ofruar ndihmë për pastrimin e Ngushticës së Hormuzit.
Aleatë të SHBA-së si Gjermania, Italia dhe Spanja kanë përjashtuar pjesëmarrjen në çdo mision në Gjirin Persik, gjë që ka zemëruar Trump-in.
Takaichi u tha parlamentarëve japonezë të hënën se Japonia nuk kishte marrë asnjë kërkesë zyrtare nga SHBA, por po shqyrtonte mundësitë e veprimit brenda kufijve të kushtetutës së saj. “Kjo është bërë papritur një vizitë shumë e ndërlikuar për Takaichin,” tha Chris Johnstone, një ish-zyrtar i Shtëpisë së Bardhë që tani është partner në firmën këshilluese Asia Group.
“Ajo shpresonte të ishte në thelb zëri i fundit në dhomë që mund të ndikonte në qasjen e presidentit ndaj udhëtimit të tij në Kinë. Në vend të kësaj, ajo do të jetë aleati i parë që do t’i përgjigjet kërkesës së Trump-it për ndihmë në Lindjen e Mesme.”
Trump e ka lavdëruar Takaichin gjatë një vizite në Tokio pasi ajo u bë kryeministrja e parë grua e Japonisë vitin e kaluar. Zyrtarët japonezë thanë se ajo shpreson t’i kujtojë atij gjatë takimit rreziqet që paraqet një Kinë gjithnjë e më agresive, veçanërisht ndaj Tajvanit, përpara vizitës së tij të planifikuar atje.
Ky udhëtim tani është shtyrë nga plani fillestar që Trump të vizitonte Kinën brenda dy javësh. Të mërkurën, agjencitë amerikane të inteligjencës krijuan më shumë siklet për Takaichin kur thanë se komentet e saj të vitit të kaluar në mbështetje të Tajvanit përbënin një “ndryshim të rëndësishëm” për një lider japonez.
Takaichi ka këmbëngulur se qëndrimi i saj ishte në përputhje me politikën afatgjatë të Japonisë.
Në takimin me Trump-in, ajo mund të duhet të gjejë një mënyrë për ta qetësuar atë lidhur me kërkesën për anije, duke shmangur njëkohësisht pengesat ligjore dhe politike në vend.
Japonia gjithashtu pret që Trump t’i kërkojë Tokios të prodhojë ose bashkëzhvillojë raketa që mund të ndihmojnë në zëvendësimin e rezervave amerikane të municioneve të pakësuara nga lufta me Iranin dhe lufta e Rusisë në Ukrainë. Tokio ende po shqyrton se si t’i përgjigjet një kërkese të tillë, sipas tre burimeve qeveritare japoneze.
Ndryshe nga Uashingtoni, Tokio ka marrëdhënie diplomatike me Teheranin, duke krijuar një mundësi për diplomaci në çdo përpjekje për t’i dhënë fund luftës, megjithëse përpjekjet e mëparshme të Japonisë për ndërmjetësim në vitin 2019 nuk patën sukses. Takaichi do t’i thotë gjithashtu Trumpit se Japonia synon t’i bashkohet nismës së mbrojtjes raketore “Golden Dome”, e cila synon të zbulojë, ndjekë dhe potencialisht të kundërshtojë kërcënimet që vijnë nga hapësira.
E pyetur se si kërkesat e Trumpit për ndihmë në luftën kundër Iranit mund të ndikojnë në takim, një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë nuk pranoi të japë detaje, duke theksuar se dy liderët do të diskutojnë zbatimin e një marrëveshjeje tregtare të nënshkruar në vitin 2025.
“Ata do të diskutojnë gjithashtu energjinë, zinxhirët e sigurt të furnizimit, çështjet e sigurisë rajonale dhe bashkëpunimin dypalësh në shkencë, teknologji dhe mbrojtje,” tha zyrtari.
Takaichi pritet të njoftojë një valë të re investimesh japoneze në projekte të miratuara nga Trump në SHBA, pjesë e një angazhimi prej 550 miliardë dollarësh nga qeveria për të siguruar lehtësim nga tarifat që presidenti amerikan vendosi vitin e kaluar.
Japonia mund të premtojë rreth 60 miliardë dollarë si pjesë e këstit të dytë të investimeve të saj në minerale kritike dhe energji, sipas një burimi të njohur me planet për takimin, pasi tashmë ka angazhuar tre projekte me vlerë 36 miliardë dollarë.
