Xhamia e Madhe në rrugën George W. Bush në Tiranë, kryeqytetin shqiptar, po rritet në afërsi të parlamentit shqiptar.
Me të përfunduar, kjo do të jetë xhamia më e madhe në Ballkan, në një varg financimesh të projekteve të ngjashme nga Turqia.
Në vlerësimin e saj, Drejtoria e Çështjeve Fetare në Turqi, Diyanet, ka ndihmuar në ndërtimin e mbi 100 xhamive dhe shkollave në 25 vende.
Në Bosnjë, Kosovë, Filipine, dhe Somali, ku ka ndihmuar vendet islamike të dëmtuara nga lufta dhe fatkeqësitë natyrore.
Në Gaza në rindërtimin e xhamive të shkatërruara nga operacionet ushtarake izraelite në vitin 2014.
Projekte të cilat vetëm tani pritet të kushtojnë rreth 200 milion dollarë.
Të gjitha para të ardhura nga donacionet private, këmbëngul Mazhar Bilgin, një zyrtar i lartë Diyanet.
Kritikët dyshojnë se Presidenti i Turqisë, Rexhep Tajip Erdogan, po vendos ngritjen e mihrabeve dhe minareve për të ringjallur edhe njëherë trashëgiminë perandorake të vendit të tij në ish-vendet osmane.
Por shumica e shqiptarëve janë njerëz të këndshëm.
Ndërsa qeveritë post-komuniste kanë lejuar katolikët dhe të krishterët ortodoksë të ndërtojnë katedralet e tyre në Tiranë, myslimanët u lanë jashtë në të ftohtë.
Besimtarët e kanë gjetur veten rregullisht duke u lutur jashtë, në një xhami të vogël të qytetit të shekullit të 19-të qytetit.
Nuk është e qartë pse qeveria e Shqipërisë ka pritur deri në vitin 2013 për të miratuar një projekt të ri.
Roli i Turqisë në Islamin shqiptar shkon përtej ndërtimit të xhamive.
Gjashtë nga shtatë seminaret islamike të vendit menaxhohen nga fondacione të lidhura me komunitetin Gylen.
Agjencia e Zhvillimit të Turqisë, TIKA, ka përfunduar 248 projekte në Shqipëri.
Përveç ndihmës fiskale, shumë shqiptarë kanë mirëpritur ndikimin e Turqisë si një kundërpeshë ndaj përhapjes së militantizmit islamik.
Sipas myftiut të Tiranës, Ylli Gurra, deri në 150 shtetas shqiptarë i janë bashkuar Shtetit Islamik (IS) dhe kanë shkuar xhihadistë në Siri.
Ai fajëson Salafistët nga monarkitë e Gjirit që janë dyndur në rajon pas vitit 1990.
(Shumë prej tyre u dëbuan pas sulmeve të 11 shtatorit.
Gurra thotë se shumica e myslimanëve shqiptarë refuzojnë një radikalizëm të tillë: “Ata kanë më shumë prirje për Islamin turk”
Në të vërtetë, myslimanët në Shqipëri janë shumë më pak të devotshëm dhe më pro-perëndimorë se sa ata turk. Ndërkohë në terrenin fetar Turqia vuan nga konfliktet e brendshme.
Partia e Erdoganit dikur ka punuar krah për krah me lëvizjen Gylen.
E gjithë kjo ndryshoi dy vjet më parë, kur AK nisi një hakmarrje kundër lëvizjes, duke e akuzuar atë se ka orkestruar një skandal korrupsioni që kishte në qendër figura të larta të qeverisë.
Gjatë një vizite në vitin 2015 në Shqipëri, në ceremoninë e përurimit të xhamisë së re, Erdogani kërkoi të mbyllen shkollat e drejtuara nga gylenistët.
Zyrtarët shqiptarë refuzuan kërkesën.
Megjithatë, në Shqipëri dhe në vende të tjera, komunitetet myslimane që përfitojnë nga bujaria turke ende përballen me presionin.
“Erdogan është duke i detyruar ata që të anojnë në krahun e tij”, thotë Kerem Oktem, një profesor i studimeve turke në Universitetin e Graz-it.
Diyanet, ndërkohë, e ka zgjeruar programin e saj të xhamisë në vendet me lidhje historike osmane.
Në vitin 2014 Erdogan sugjeroi se Kuba ishte zbuluar nga muslimanët para Kristofor Kolombit, dhe zbuloi një plan për të ndërtuar një xhami të re atje.
Një tjetër xhami është në ndërtim e sipër në Haiti.
Objektivi përfundimtar është “duke pretenduar territorin e re,” thotë zoti Oktem. “Kjo është në lidhje me idenë se Turqia duhet të jetë udhëheqësi i gjithë botës muslimane.” / Opinion.al . D. Laci
