Kritiku i artit Vittorio Sgarbi ka vizituar këto ditë Shqipërinë në një tur promovues. Ai është shoqëruar gjatë vizitës së tij edhe nga Ministrja e Kulturës, Elva Margariti.
Ardhja e politikanit italian në Shqipëri u bë e njohur pas incidentit që i ndodhi atij në Palasë, ku u raportua se rrezikoi të mbytej teksa lahej në det. Një video e këtij momenti qarkulloi në rrjet ku tregonte se si ai u përfshi nga dallgët dhe u shpëtua më pas nga vajza e tij.
Vetë kryebashkiaku i Vlorës, Dritan Leli postoi më vonë një video me Sgarbin ku njoftonte se ai ishte shëndosh e mirë dhe se po vazhdonte turin e tij promovues në Shqipëri.
Por solidariteti i treguar në publik për ngjarjen e rëndë që i ndodhi u kthye shpejt në zemërim ndaj Sagrbit. Shkak për këtë u bë një postim në rrjetet e tija sociale. Ai ndau me ndjekësit e tij një foto nga vizita e tij në parkun arkeologjik të Bylisit ku e quante këtë të fundit “qytet grek”.
Deklarata, aq më tepër e thënë në një tur promovues për Shqipërinë, u prit jo mirë nga publiku. Ajo ngjalli gjithashtu edhe reagimin e studiuesve, mes tyre Neritan Ceka, një nga arkeologët që kanë punuar në zbulimin dhe ndërtimin e parkut arkeologjik në këtë zonë.
“KUSH DO IA KETË THENË ZGARBIT QË BYLIS ËSHTË GREK ? Nuk mjaftoi që bënë grek Butrintin, tani edhe Bylisi na doli qytet grek. Bilmezat e Ministrisë së Kulturës nuk i thanë se ishte në mes të mallakastrioteve dhe po i falej lebërve. Këta pasardhës të grekëve janë? I nderuar Zgarbi, falju edhe një herë zotit të Bylisit të na shpëtojë nga injoranca e Ministrise së Kulturës. Amen”, shkroi Neritan Ceka përmes faqes zyrtare në Facebook të Forumit për Trashëgiminë Kulturore.
Por kritiku italian nuk e la me kaq polemikën për origjinën e Bylisit. Në një video të postuar në rrjetet sociale ai komenton reagimin në media mbi postimin e tij.
“Konfirmoj: Byllis ishte një qytet i lashtë Grek i vendosur në Iliri. Mbetjet e Byllis ndodhen në veri-lindje të Vlorës, Shqipëri. Gazetari shqiptar që ngriti një polemikë të panevojshme është thjesht një injorant i gjorë.”- shkruan Sgarbi teksa shton se Bylisi u ndërtua në kohën kur grekët pushtuan një pjesë të Ilirisë.
Këmbëngulja e Sgarbit në argumentin e tij të mëparshëm u cilësua “pa sens” nga studiuesi Auron Tare.
“Jam i sigurte qe postimi i pare i Zgarbit ka qene nje lapsus por kembengulja e tij per lapsusin e meparshme nuk ka me sens.”- shkroi ai në Facebook.
Neritan Ceka reagoi me një shkrim të gjatë sqarues ku thotë se Bylisi ishte qytet i përcaktuar ilir dhe kjo dokumentohet në shkrimet e lashta.
“Natyralisti romak Plini shkruante: “in finibus celebre Nymphaeum accolunt barbari Amantes et Buliones”. Natyrisht që Sgarbi e kupton latinishten, por çdo italian do ta përkthente: “Në kufi me Nymfeun e famshëm, banojnë barbarët amantë dhe bylinë”. Ky përkufizim gjeografik dhe etnik ka qenë shkruar rreth vitit 60 pas Krishtit, pra rreth 300 vjet pas ndërtimit të teatrit të Bylisit, gjë që dëshmon se bylinët dhe amantët kishin mbetur barbarë jo në kuptimin e kulturës, përderisa kishin një teatër, por në kuptimin etnik, domethënë cilësohen si jogrekë.””, shkruan Ceka.
“Për të hequr merakun në se fisi mund të ishte barbar, pra ilir, por qyteti mund të ishte helen, një autor tjetër grek, Stefan Bizantini, që ka bërë një inventar të fiseve dhe qyteteve antike, shkruante: “Byllis, qyteti Ilirisë pranë detit”. Por ai nuk përmend ndonjë qytet tjetër antik me të njejtin emër dhe nuk e marr dot me mend përse Sgarbi e cilëson Bylisin si “citta omonima”, pra “qytet me të njejtin emër”.”, shton ai. /Opinion.al
