Në 2019-ën disa përvjetore të rëndësishme afrojnë. Partia Komuniste është nervoze.
30 vite më parë, ndërsa po afronte 1989, në Kinë po afrohej një stuhi. Krisje të hidhura ishin shfaqur brenda udhëheqjes në lidhje me reformën ekonomike. I frymëzuar nga udhëheqësi liberalist i Bashkimit Sovjetik, Mikhail Gorbaçov, disa njerëz në Kinë patën guximin të sugjeronin se vendi i tyre duhet të lirohet gjithashtu. Kalendari për vitin e ardhshëm përfshinte përvjetorë të mëdhenj të ngjarjeve politike në historinë moderne të Kinës. Shumë intelektualë po prisnin ato ditë me emocion. Ata shpresonin se rastet do t’u siguronin atyre një pretekst për të shprehur ankesat e tyre rreth arritjeve të partisë në pushtet.
Hyrja në 2019 është shumë më pak e ethshme. Por njësoj si atëherë, përvjetorët po afrojnë. Partia Komuniste është nervoze.
Kjo mund të duket e çuditshme. Që nga viti 1989 Kina është rritur shumë në pasuri dhe ndikim. Partia është në krye të detyrës. Megjithatë, forcat e sigurisë do të jenë në gatishmëri të plotë. Censuruesit do të punojnë gjatë gjithë kohës për të pastruar çdo referencë të paaprovuar për përvjetorët. Kjo nuk do të jetë e lehtë. Lista e përvjetorëve që bien në vitet që përfundojnë me 9, dhe që kanë konotacione të ndjeshme për partinë, është rritur. Në krye të saj është data e shtypjes së përgjakshme të protestave pro-demokracisë në vitin 1989, të cilat ishin kulmi i asaj gjendjeje të zymtë tre dekada më parë.
Çfarë pritet të ndodhë në 2019-ën?
Ashtu si në vitin 1989, nuk do të jetë e lehtë për censorët të sigurojnë konformitetin politik. Kjo është për shkak se disa prej jubileve janë ato që vetë partia i pëlqen të përkujtojë, kështu që nuk mund të ndalojë thjesht të gjitha përmendjet e tyre. Merrni 4 majin. Kjo ditë në 2019 do të shënojë 100 vjet që nga lëvizja e studentëve që çoi në themelimin e partisë në vitin 1921. Por në vitin 1989, 70 vjetori i Lëvizjes së 4 Majit ishte një frymëzim i madh për protestuesit në sheshin Tiananmen. Ata e përshkruan veten, jo partinë, si trashëgimtarët e vërtetë të frymës patriotike dhe pro-reformuese të studentëve në vitin 1919.
Ka pak shenja të trazirave të kampusit sot. Por udhëheqësit e Kinës e dinë se gjendja mund të jetë e paqëndrueshme. Në vitin 1988 disidentët kinezë ankoheshin se studentët dukeshin më të interesuar të luajnë mah-jong se sa në politikë. Sa gabim e kishin.
70 vjetori i themelimit të Republikës Popullore më 1 tetor do të jetë një tjetër rast që partia dhe publiku mund të interpretojnë në mënyra të ndryshme. Në fillim të vitit 1989, Fang Lizhi, një disident kinez i shquar (i cili vdiq në mërgim në vitin 2012), shkruan se përvjetorët atë vit në 4 maj dhe 1 tetor do të ishin “simbole elokuente të shpresës dhe dëshpërimit të Kinës” që do të tregonin se si “sinqeriteti naiv i popullit kinez në fillim të sundimit komunist në 1949 ishte “tradhtuar “. Pak kinezë do ta thonin kaq qartë tani. Shumë shprehin krenari në ndikimin ndërkombëtar në rritje të vendit të tyre. Por në rajonet e populluara nga pakicat etnike, 1 tetori do të jetë një rast më pak për t’u gëzuar.
Siguria do të jetë intensive në të gjithë Tibetin dhe Xinjiangun. Do të punohet për të parandaluar ata që kundërshtojnë pushtetin kinez duke shprehur pakënaqësinë e tyre. Në mars do të bëhen 30 vjet që nga vendosja e ligjit ushtarak në kryeqytetin tibetian, Lhasa, pas trazirave të shkaktuara nga përvjetori i kryengritjes në vitin 1959. Kjo gjë që bëri që Dalai Lama të ikte në Indi. Pritja e përvjetorit të 60-të në vitin 2019 të mërgimit të liderit tibetian do të jetë e tensionuar.
Paranoja shumëvjeçare
Si zakonisht, censorët do të fshijnë pothuajse çdo përmendje të protestave të Sheshit Tiananmen. 30 vjetori i shkatërrimit të saj daton më 4 qershor. Udhëheqësi i Kinës, Xi Jinping, nuk ka treguar interes për të ringjallur ndonjë kujtim të asaj episodi kërcënues për regjimin.
Pavarësisht krekosjes së tij në skenën botërore, zoti Xi sillet në shtëpi sikur partia të jetë ende në rrezik. Ai ka kryesuar një goditje gjithëpërfshirëse në shoqërinë civile me arrestimin e shumë avokatëve, punëtorëve dhe aktivistëve të të drejtave. “Revolucionet e ngjyrave” që kanë rrëzuar regjimet e tjera autoritare duket se e ndjekin atë. Ai nuk ka shfaqur asnjë prirje për të lehtësuar fushatën brutale, të nisur në korrik 1999, për të zhdukur Falun Gongin, një sekt kuazi-budist që dikur kishte miliona pasues. Përpjekjet për të shënuar këtë datë nga besimtarët besnikë të besimit në Kinë (dhe përkrahësit jashtë vendit) do të shtojnë shqetësimet e përvjetorit të z. Xi.
Sidomos në një vit kaq të zhurmshëm me jehona historike, Z. Xi nuk do të bëjë asgjë në 2019 për t’u çlodhur. Në vend të kësaj, teksa një luftë tregtare me Amerikën ngrihet, ai do të dyfishojë përpjekjet e tij për të parandaluar trazirat në shtëpi. Ai e di mirë se disidentët në Kinë e kanë përdorur patriotizmin për një kohë të gjatë si një mantel për të prishur stabilitetin, siç bënin protestuesit në të dyja vitet 1919 dhe 1989. Kështu që partia do të bëjë roje për të mos kthyer publikisht Amerikën kundër zotit Xi dhe vetë partisë.
