Shumë njerëz nuk mbyllin dot sytë në një dhomë krejt të qetë, u duhet patjetër televizori, muzika e qetë, tingulli i ventilatorit apo i ashtuquajturi “white noise”.
Ajo që duket si një zakon i çuditshëm, në fakt ka shpjegime të qarta psikologjike dhe neurologjike.
Ekspertët thonë se në heshtje të plotë, truri bëhet më aktiv: në mungesë të stimujve të jashtëm, rriten mendimet, shqetësimet dhe ankthi, duke e bërë momentin para gjumit më stresues. Zhurma e butë në sfond i jep trurit diçka neutrale ku të fokusohet, duke ulur “zërin e brendshëm” të mendimeve.
Psikologët e lidhin këtë edhe me fëmijërinë: nëse dikush është mësuar të flejë mes zhurmës së shtëpisë, TV-së apo trafikut, truri e kodon atë mjedis si të sigurt.
Më vonë, heshtja totale mund të ndihet e frikshme, ndërsa zhurma e lehtë sjell ndjesinë e pranisë së njerëzve dhe sigurisë.
Një tjetër faktor është se zhurma e njëtrajtshme maskon tingujt e papritur, kërcitje, zhurma nga korridori, makina jashtë, të cilat mund të zgjojnë trurin. White noise, tingulli i ventilatorit apo i detit e stabilizojnë “peizazhin akustik” dhe ndihmojnë gjumin të mos ndërpritet.
Sipas psikologëve, kjo sjellje lidhet shpesh edhe me ankthin: njerëzit që mendojnë shumë, kanë imagjinatë të fortë ose priren të “overthink”, përdorin zhurmën si mënyrë për të qetësuar mendjen, për të ulur tensionin emocional dhe për të kaluar më lehtë nga gjendja aktive në gjumë.
A është e dëmshme? Zakonisht jo. Zhurma e butë, e njëtrajtshme, në volum të ulët, mund të ndihmojë shumë njerëz të flenë më shpejt dhe më thellë.
Më problematikë janë televizorët me dritë të fortë, ndryshime të papritura volumi dhe programet me zhurma të forta.
Specialistët këshillojnë se tingujt si white noise, pink noise apo tinguj natyre janë zgjidhja më e shëndetshme. Por, nëse një person nuk fle dot fare pa zhurmë dhe kjo e pengon në udhëtime, në ambiente të reja, apo rrit ankthin kur s’ka tinguj në sfond, atëherë rekomandohet konsultë me një terapist gjumi ose psikolog për të kuptuar çfarë fshihet pas kësaj nevoje.
