“Përse ekziston një gjuhë e ashpër dhe retorikë e tensionuar mes shqiptarëve të Kosovës dhe serbëve?”
Kjo pyetje ka përfshirë në replika gazetarin Baton Haxhiu nga Kosova dhe kolegen e tij serbe Ljiljana Smajloviç nga Beogradi, të cilët përmes një seri shkrimesh debatojnë për çështjet që kanë dominuar debatin publik kohët e fundit, mes dy vendeve.
Për Baton Haxhiun, në Serbi ka nevojë për një reformë gjuhësore që sipas tij nuk është thjesht, pjesë e gjuhës që politikanët përdorin – ajo është koncept, është mendje dhe refleks që lind nga ideja dhe projeksioni që dikush e quan vizion, e dikush tjetër projeksion i së ardhmes.
“Nese i bëhet një analizë e përciptë e gjuhës, që sot përdoret në media e në opinion, konstatohet menjëherë se një reformë ka mbetur pa u bere në Serbi,por në një masë edhe Kosove. Atë që Konfuçi do ta bënte të parën: reformën e gjuhës.Fatkeqësisht, për këtë arsye nuk ka mundur të ndryshojë as koncepti i retorikës.Po të analizohet gjuha e politikanëve, gjuha e liderëve partiakë, gjuha e komentatorëve dhe analistëve, gjuha e gazetave dhe e gazetarëve, vërtetohet me keqardhje po ai diskurs – diskursi pa ide dhe pa koncepte konstruktive, për të cilin fjalët s’janë asgjë tjetrër vetëm një shndërrim i kohës në kujtesë.Shtrohet pyetja: a mund te kete demokraci dhe sistem te ri te interaksioneve shoqerore me kete gjuhe?”
Kolegia serbe i përgjigjet pyetjes së Haxhiut se “Cilat mund të jenë arsyet e dominimit të diskursit të ashpër ndaj shqiptarëve dhe Kosovës në mediat dhe jetën publike serbe?”, duke iu referuar gazetës “Politika” ku ka punuar si kryeredaktore.
Sipas Smajloviç çdo pushteti i është dashur të llogarisë në fuqinë e jashtëzakonshme të “Politikës” mbi imagjinatën morale të kombit serb.
Identifikimi i Serbisë me “Politikën”, sipas saj, është ngulitur aq thellë në nënvetëdijen kolektive të popullit sa që sjell pasoja edhe të papritura edhe jo gjithnjë të lumtura. I shtyn njerëzit ta duan – ose assesi, me të vërtetë assesi, ta mos e duan, por kjo gazetë për të, nuk duhet të nivelohet me gjuhën e urrejtjes.
“Ma merr mendja që Batoni edhe “Politikën” e ka futur në mesin e mediave serbe që në përgjithësi i përmbahen diskursit të ashpër ndaj shqiptarëve. Nuk e mohoj. Fatkeqësisht, ne jemi larguar aq shumë saqë mediat serbe për shqiptarët e Kosovës raportojnë gati vetëm në kontekstin e sulmit ndaj qytetarëve dhe pronësserbe si dhe mosndëshkimin e kryesve, dëmtimin e varrezave serbe, paraburgimin e padrejtë e të gjatë të Olliver Ivanoviqit, rrezikimin e manastireve, mbivotimin e serbëve në parlament, mosplotësimin e detyrimeve ndaj pakicës serbe sipas Marrëveshjes së Brukselit …”-shkruan ajo.
“Por kur Batoni thotë se “demokraci të re me gjuhë dhe diskurs të vjetër nuk bëhet”, shpresoj që Batoni nuk po sugjeron që në këtë demokraci të re të mos ketë vend për “Politikën” 112 vjeçare…”– insiston gazetarja.
Kështu, në një seri shkrimesh debatuese, të organizuara nga Kossev dhe me përkrahje të NDI, për problemet e shqiptarëve dhe serbëve, ballafaqohen gazetari dhe publicisti kosovar Baton Haxhiu dhe gazetarja e serbe, ish Kryeredaktorja e “Politika”, Ljiljana Smajlovic.
Opinion.al
