Brenda spitaleve të Kosovës, shtretërit po mbushen me të sëmurë dhe viktima ndërsa Covid-19 ka depërtuar thellë në një nga cepat më të varfër të Evropës.
Por jashtë, një e treta e popullsisë beson se pandemia është një mashtrim, sipas një sondazhi të fundit që ka tronditur një qeveri që tani përpiqet të trajtojë epideminë e mosbesimit.
Kosova, një ish provincë serbe me 1.8 milion banorë, ka parë kohët e fundit disa nga nivelet më të larta të vdekjeve nga Covid-19 në Evropë – ndërsa ka një nga sistemet më të dobëta të kujdesit shëndetësor.
Në Prishtinë, të afërm, shumë nga zonat rurale, i thanë AFP se ata prisnin me turne jashtë klinikës së sëmundjeve infektive për të qenë pranë të afërmve të tyre të sëmurë dhe të gatshëm për të blerë ilaçe pasi rezervat e spitalit ishin pothuajse të zbrazëta.
Në një përpjekje për të bindur publikun për rreziqet e vërteta në fjalë, qeveria ka vendosur të lejojë mediat në pavijone spitalore të mbyllura më parë për të filmuar vuajtjet.
“Tregojuni atyre që nuk besojnë atë që keni parë këtu,” i tha një kanali televiziv vendas një i moshuar i rraskapitur, duke u rikuperuar në klinikën e sëmundjeve infektive pas një beteje dy-javore me sëmundjen.
“Mos bëni shaka me këtë. Si mund të besojë dikush në një gënjeshtër se virusi nuk ekziston? ”, tha ai.
Të tjerët që dikur kishin qenë në mesin e mosbesuesve tani i dinë rreziqet nga eksperienca e tyre.
“Të them të drejtën, unë besoja se nuk ekzistonte. Tani, pas ferrit që kalova, jam i bindur dhe po i tregoj të gjithë kombit, ”tha një grua e moshuar, e cila ishte trajtuar me terapi oksigjeni për javë të tëra.
Skeptikët e koronavirusit kanë fituar mbështetës në të gjithë botën, nga Franca në Australi dhe Shtetet e Bashkuara, duke përfshirë Serbinë, Brazilin dhe Afrikën e Jugut.
Videot e teorisë së konspiracionit kanë arritur miliona shikime dhe vazhdojnë të përhapen në internet pavarësisht përpjekjeve të rrjeteve sociale për të mbyllur dezinformimin.
Në Kosovë, sondazhi nga kompania e sondazhit Pyper zbuloi se një e treta e popullsisë nuk besonte se virusi ishte i vërtetë, ndërsa 61% thanë se Covid-19 ishte “më pak i rrezikshëm sesa përshkruhet” nga autoritetet dhe media, tha CEO i kompanisë Ilir Krasniqi.
Skepticizmi është një problem i madh për qeverinë ndërsa përpiqet të zbatojë masat në Kosovë, e cila kishte muajin e saj më vdekjeprurës deri në gusht me gati 300 vdekje – një numër më i lartë se të tre muajt e mëparshëm së bashku.
Duke i cituar si të “patolerueshme” gjetjet e sondazhit, qeveria e Kryeministrit Avdullah Hoti ka forcuar shtetrrethimin në qytetet e pikave të nxehta, ka urdhëruar mbyllje të hershme për restorante dhe bare dhe ka ndaluar tubimet publike dhe ceremonitë fetare.
Në mes të gushtit, parlamenti miratoi gjithashtu një ligj të veçantë anti-Covid me ndëshkime të ashpra për ata që shkelin masat e sigurisë, duke përfshirë një gjobë prej 35 eurosh për mos mbajtjen e një maske jashtë dhe një gjobë prej 500 euro për shkeljen e urdhrave të izolimit.
Kryetarja e parlamentit Vjosa Osmani, tha se ligji synoi gjithashtu mohuesit e virusit.
“Dëmi që ata i bëjnë shoqërisë është i madh dhe keqinformimi i tyre nuk duhet të lihet pa u ndëshkuar,” tha ajo.
Megjithatë, 25-vjeçari Mendim Hoxha, një dizajner në Gjilanin lindor, mbetet i pa bindur.
Në hyrje të zyrës së tij është një tabelë që thotë se “këtu nuk nevojiten maska”.
“Nuk e shoh kërcënimin nga pandemia”, tha ai për AFP. “Vdekjet nuk janë shkaktuar nga virusi, por nga probleme të tjera shëndetësore.”
Leonard Presheva, një banor 28-vjeçar i Prishtinës, këmbëngul se virusi nuk është më shumë se një grip normal.
“Në fillim ata thanë mbani distancë, vishni maska dhe doreza. Tani askujt nuk i intereson distanca dhe dorezat, por ata duan që ne të mbajmë maska në mënyrë që të mund të na bllokojnë frymëmarrjen gjatë temperaturave 40 gradë. ”
Disa thonë se nuk është çudi të shohësh një skepticizëm të tillë në një shoqëri ku korrupsioni dhe një skenë e paqëndrueshme politike kanë humbur besimin e publikut në qeveri për vite me radhë.
“Një pjesë e konsiderueshme e popullsisë është e mbushur me teori konspirative se kjo është vetëm në interes të qeverive, të fuqive të mëdha, të forcave të caktuara politike,” tha sociologu Shemsi Krasniqi, profesor në universitetin e Prishtinës.
Në javën e parë pas hyrjes në fuqi të ndëshkimeve, policia lëshoi 5000 gjoba për mos mbajtjen e maskës ose respektimin e rregullave të distancimit./ Marrë dhe përkthyer nga The Guardian
