Ditën e djeshme, ish-Presidenti Bamir Topi ka promovuar librin e tij autobiografik “Nocturn – Kur arsyeja errësohet nga pushteti”. Përveçse dëshmi e jetës së tij, libri i Bamir Topit shërben edhe si një dëshmi e një periudhe të trazuar politike të Shqipërisë.
Në pjesën e botuar më poshtë, Bamir Topi tregon se si i erdhi ftesa e parë nga Sali Berisha për t’i hyrë politikës në vitin 1996 dhe kandidimi në një zonë të vështirë elektorale.
Kujtimet e Bamir Topit:
Nga fundi i marsit të vitit 1996, më vjen një ftesë nga presidenti i kohës, Sali Berisha, të cilën ma solli në zyrë korrieri i tij personal.
Isha ftuar në një darkë në Pallatin e Brigadave, shtruar në nder të një delegacioni të Këshillit të Europës; një vit më parë Shqipëria ishte pranuar si anëtare në këtë organizëm.
Ajo që më bëri përshtypje nga të ftuarit, ishte fakti që isha i vetmi midis shqiptarëve që nuk kisha një pozicion të lartë në shtet dhe qeveri.
Në këtë numër të kufizuar njerëzish vura re se prania ime zgjoi kureshtje midis tyre.
Më parë, në vitin 1992 unë u isha larguar interesave politike dhe po vazhdoja me qetësi e me pasion karrierën profesionale, edhe pse ofertat kishin qenë të qarta.
Mesa dukej, përveç Berishës, qoftë Arbnori, Meksi, Tritan Shehu apo Fatos Beja po gjykonin se ç’do të thoshte prania ime midis tyre.
Shumë shpejt, disa ditë më pas, erdhi ftesa për të kandiduar për Partinë Demokratike në zgjedhjet e 26 majit 1996.
Biseda ishte e qartë. Tashmë, sipas tij, e kisha përmbyllur me sukses karrierën profesionale. Një vit më parë kisha marrë titullin “Profesor” dhe isha i lirë për të ngritur “stekën” dhe për t’u angazhuar në politikë.
Për hir të së vërtetës, ndryshe nga katër vite më parë, nuk u mendova gjatë dhe e pranova si një sfidë të re për veten, familjen time dhe për vendin. Për më tepër më pëlqente, por veprimtaria politike si fushë, ishte diçka ndryshe.
Kisha filluar ta ndiej nga afër nevojën për të qenë në vendimmarrje politike për mjaft çështje që lidheshin me bujqësinë e ushqimin, duke qenë i pezmatuar prej mjaft vendimeve që merreshin pa profesionalizmin e duhur, për degën më të rëndësishme të ekonomisë kombëtare.
Pasi vendi kishte hyrë zyrtarisht në fushatë, mora vesh se isha caktuar kandidat në zonat kodrinore e malore të Tiranës, në zonën 40, përbërë nga 6 komuna dhe 73 fshatra me elektorat në dominancë të Partisë Socialiste. Zall Bastari, Shëngjergji, Petrela, Bërzhita, Kërraba dhe Baldushku ishin komunat, fshatrat e të cilave duhej t’i “shkelje” me këmbë brenda 1 muaji.
Një miku im, Njazi Kosovrasti, që e njihte mirë situatën zgjedhore në Tiranë, më thotë:
— Mos e prano!
— Pse? — i thashë.
— Është një zonë elektorale e krijuar në atë mënyrë për ta humbur dhe për t’ia kaluar PS-së. Ti duhet të garosh në qytet, pasi aty i ke lidhjet dhe je djalë tirone.
— Nuk kam çfarë të bëj tani. Do të bëj gjithçka për ta fituar, por edhe po humba, nuk është fundi i botës.
Sido që të vijë puna, mua më pëlqen instituti dhe puna shkencore.
Kështu fillova të organizoj një fushatë, ndoshta më e bukura e aktivitetit tim politik. I shoqëruar nga Tasim Mema, Nazmi Rudi, dr. Arqile Boti dhe dr. Piro Eski, brenda një muaji udhëtova, më shumë në këmbë sesa me makinë, në 73 fshatra, shumë prej të cilave i vizitova dy herë, për të takuar sa më shumë njerëz dhe për t’i bindur jo shumë politikisht sesa profesionalisht, se cila duhej të ishte perspektiva e tyre. Banorët e këtyre zonave ishin njerëz të mirë dhe izolimi nga infrastruktura e dobët i kishte bërë mikpritës.
Kjo zonë e çuditshme nga shtrirja territoriale ishte në kufi me shtatë rrethe, si: Kruja, Mati, Librazhdi, Elbasani, Peqini, Rrogozhina e Kavaja.
26 maji erdhi dhe paradoksalisht në asnjë qendër elektorale nuk u panë parregullsi dhe ndonëse Partia Socialiste ishte tërhequr, populli i kësaj zone, në mungesë informacioni, vazhdoi të votojë dhe kur erdhën rezultatet unë kisha fituar me 52% të votave.
Isha i lodhur, por i gëzuar. Brenda një muaji kisha rënë 10 kg në peshën trupore, kjo tregonte mundimin e madh fizik e psikologjik.
Atmosfera pas zgjedhjeve nuk ishte e qetë, për shkak të kontestimeve të krahut të majtë. Sidoqoftë parlamenti u konstitua dhe më 11 korrik pata një takim në zyrën e presidentit, i cili më komunikoi që isha përzgjedhur për të drejtuar si ministër, Ministrinë e Bujqësisë dhe Ushqimit.
Ishte një lajm i bukur, për një fushë që unë e kisha linjën e profesionit tim dhe e njihja mjaft mirë.
Unë do të zëvendësoja z. Hasan Halili, i cili në një bisedë konfidenciale në çastet e marrjes së detyrës më tha:
— Më lejo një bisedë miqësore?
– Patjetër! — i thashë.
Me një buzëqeshje në buzë me doza ironie vazhdoi:
— Unë vij nga fshati dhe kam qenë për shumë kohë në kooperativë, ndërsa ti vjen nga shkenca dhe je djalë qyteti. Eksperienca më thotë se me intelektualët sillu si intelektual, me fshatarët si fshatar!
— Këtë të fundit nuk e premtoj, — i thashë duke qeshur.
— Ti duhet ta dish i thashë se, kam një eksperiencë të përzier, lindur dhe rritur në qytet, disa vite punë në fshat dhe më tej në shkencë. Drejtimi i një ministrie është sfidë e panjohur për mua. Shpresoj të na shkojnë punët mirë.
Kështu filloi detyra si ministër i Bujqësisë e Ushqimit, që në të vërtetë zgjati rreth tetë muaj, për shkak të krizës së vitit 1997.
Puna në ministri filloi me shumë pasion, por edhe me një volum të jashtëzakonshëm të punëve që ai institucion i ka në çdo kohë.
Konsideratat e para konfirmuan dyshimet e mia se Ministria e Bujqësisë shikohet nga politika e lartë si një gjë pa vlerë, e fundit në radhën e gjërave, si një gjë që ka të bëjë me fshatarët, disa prej të cilëve i kishin rrënjët në fshat.
Aty kuptohet nga afër që ata që përfaqësonin shqiptarët në kreun e shtetit nuk e shikonin larg vizionin për ekonominë.
Baza e ekonomisë kombëtare financohej për faqe të zezë. Prona ishte copëzuar, por për shkak të politikës, prodhimi ishte kryesisht për konsum familjar dhe pa asnjë mundësi që të kapej tregu. Mungonin pikat e grumbullimit dhe ruajtjes së prodhimeve, subvencionet, organizimi dhe garantimi i tregut.
Pavarësisht se kanë kaluar mbi 20 vjet qysh atëherë, pak hapa janë bërë në zona të veçanta dhe arsyeja pse shqiptarët vazhdojnë të kenë në fjalorin e tyre bukën e gojës, tregon se i janë larguar bujqësisë, blegtorisë, politikave favorizuese dhe ja ku jemi: kemi fusha të mjaftueshme për tregun tonë dhe importojmë nga të tjerët, kemi mundësi për blegtori dhe qumështin e blejmë jashtë Shqipërisë, kemi ujë dhe në restorantet në përgjithësi konsumojmë ujë të vendeve të tjera.
Ky është rasti për të thënë se i varfër është ai që e ka mendjen të kufizuar dhe kjo vlen për politikën së pari.
Muajt e parë po përballesha, përveç rutinës, me një problem që po imponohej nga ndërthurja e firmave piramidale me investimet në bujqësi e blegtori. Nuk jam në gjendje të pohoj sot se vërtet donin të investonin apo gjithçka ishte për alibinë e asaj gjëme që do të vinte më pas.
