Nga Reldar Dedaj
Shkaqet mund të jenë të shumta. Por edhe demokracitë më të qëndrueshme në botë, janë infektuar nga mania e të fortëve. Pak kohë më parë, presidenti rus Vladimir Putin ishte vetëm një nga udhëheqësit e denjë për t’u etiketuar kështu. Sot, ai ka një konkurrent të fuqishëm, quhet Donald Trump.
Mirëpo, trendi është gjithmonë në rritje.
Presidenti kinez Xi Jinping është ndoshta lideri më i fuqishëm i vendit, që nga vdekja e Mao Ce Dunit katër dekada më parë. Në Turqi, Presidenti Rexhep Tajip Erdogan, i cili kishte kohë që zhvendosej drejt autokracisë, e ka përqendruar pushtetin, edhe më shumë pas grushtit të dështuar të shtetit. Kryeministri hungarez, Viktor Orban ka kthyer përmbys një histori suksesi post-komuniste, me një kthesë të fortë drejt joliberalizmit. Edhe në Filipine, ku Revolucioni i Pushtetit të Popullit përmbysi Ferdinand Marcosin në vitin 1986, votuesit kanë zgjedhur si presidentin e tyre Rodrigo Duerten, një “i fortë”, populist i betuar, si dhe luftëtar gati të shkrepë pushkën, kundër baronëve të drogës.
Ja pra, të fortët u kthyen në modë.
Në Shqipëri, pas fitores së Donald Trump në SHBA, duket se ka depërtuar një ndjenjë frike. Duket sikur dinastitë kanë nisur të bien. Të gjithë këtej kanë filluar të hedhin sytë se mos ka ndonjë të fortë rreth nesh e këta se shohin dot.
Megjithatë një gjë dihet mjaft mirë, të gjithë po i druhen ndryshimit. Por po presin një “të fortë”. Këta të majtit e Shqipërisë u vunë të gjithë në krah të znj.Clinton edhe pse sot duket se e kanë mohur. Partitë politike mendojnë të jenë të përhershme në pushtet, fatkeqësisht vetë jetëgjatësia, cikli më normal i jetës, ligji i të gjitha ligjeve, kërkon ndryshimin.
Neve na ka pëlqyer gjithmonë të përsërisim se qeveritë vrasin veten. Në të vërtetë vetëvrasja i shkon shumë për shtat një ideje të tillë. Madje qeverisjet e mbështetura në idenë e jetëgjatësisë gjithmonë janë shembur nga vetvetja. A nuk ndodhi kështu me rënien e Romës dhe Kostandinopojës? Asnjëherë nuk ka ardhur një bajloz nga deti për të vrarë, pasi vrasja ndodh brenda vetes. Dhe, së pari, nga ideja e jetëgjatësisë. Çdo qeverisje ka moshën e saj, lindjen, maturinë dhe vdekjen.
Siç duket këta të ngjiturit pas pushtetit nuk duan të ndryshojnë, presin që të ndryshojmë ne- populli. Vetë kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama ka 18 vjet në pushtet.
Të tjerë rrotull nesh, gjithashtu.
Në Kosovë kanë 15 vjet, në Malin e Zi sapo u zgjodh një kryeministër 31 vjet në pushtet, në Maqedoni pritet të zgjidhet ai që ishte e ishte, në Turqi Erdogan kthehet si luledielli: herë president, herë si kryeministër; në ish- republikat sovjetike është çimentuar përjetësia në pushtet. Të gjithë janë tmerruar nga ndryshimi. Pra, këtej vjen fatkeqësia, nga jetëgjatët në pushtet.
