Një bel i hollë nuk shërben vetëm për të ulur rrezikun e diabetit apo sëmundjeve kardiovaskulare, por edhe për të mbajtur trurin të shëndetshëm! Një studim i fundit i publikuar në Neurology tregon se sindroma metabolike jo vetëm që rrit rrezikun për diabet dhe sëmundje kardiovaskulare, por mund të ndikojë edhe në shëndetin e trurit, duke shtuar mundësinë e zhvillimit të demencës para moshës 60 vjeç.
Rreziku i demencës tek të rinjtë
Ky është studimi i parë që evidenton lidhjen midis sindromës metabolike dhe demencës tek të rinjtë. Deri më tani, dihej se sindroma metabolike rrit rrezikun e demencës pas moshës 65 vjeç, por ky studim tregon se rreziku ekziston edhe për format më të hershme.
Çfarë është sindroma metabolike?
Sindroma metabolike diagnostikohet kur një person ka të paktën 3 nga 5 faktorët e mëposhtëm:
-Perimetri i lartë i belit
-Presioni i lartë i gjakut
-Glicemia e lartë
-Trigliceridet e larta
-Kolesteroli HDL (“i mirë”) i ulët
Kjo gjendje është mjaft e zakonshme dhe lidhet me rezistencën ndaj insulinës, ku organet dhe indet nuk reagojnë siç duhet ndaj hormonit që rregullon nivelin e glukozës në gjak. Ky çekuilibër metabolik çon në obezitet, diabet të tipit 2, sëmundje të mëlçisë dhe probleme kardiovaskulare.
Studimi dhe rezultatet
Studiuesit analizuan të dhënat e rreth dy milionë personave të moshës 40-60 vjeç, të cilët kishin kryer kontrolle shëndetësore dhe ishin ndjekur për një periudhë mesatare prej 8 vitesh. Ata zbuluan se 1 në 4 persona kishte sindromën metabolike.
Tek ata që vuanin nga kjo sindromë, rreziku për të zhvilluar demencë ishte 8 herë më i lartë se norma, veçanërisht tek gratë. Për më tepër, sa më shumë faktorë të sindromës metabolike të kishte një person, aq më i lartë ishte rreziku, duke krijuar një efekt kumulativ.
Faktorët e rrezikut për demencën
-Demenca vaskulare lidhet me presionin e lartë të gjakut
-Alzheimeri lidhet me hipergliceminë, rezistencën ndaj insulinës dhe stresin oksidativ
Personat me sindromë metabolike kanë më shumë se një faktor rreziku, duke e bërë demencën më të mundshme, sidomos në moshë të re.
Si të parandalojmë sindromën metabolike?
Ekspertët theksojnë se diagnostikimi i hershëm është thelbësor. Nuk duhet pritur deri në moshën 60 vjeç për të kontrolluar gliceminë, presionin e gjakut dhe profilin lipidik. Nëse rreth moshës 40 vjeç vihen re disa nga këto parametra të lartë, duhet ndërhyrë menjëherë për t’i normalizuar.
Ndikimi në mëlçi dhe trajtimi
Një nga organet më të prekura nga sindroma metabolike është mëlçia, ku shpesh shfaqet steatoza hepatike. Kjo ndodh kur dhjami grumbullohet jo vetëm rreth organeve, por edhe brenda tyre, duke shkaktuar inflamacion dhe fibrozë.
Sipas studimeve të fundit, trajtimet kundër obezitetit mund të ndihmojnë edhe në reduktimin e steatozës hepatike, duke përmirësuar cilësinë e indit dhjamor dhe duke ulur inflamacionin.
Përfundimi
Ekspertët theksojnë se ndryshimi i stilit të jetesës është mënyra më e mirë për të parandaluar sindromën metabolike dhe efektet e saj negative në tru dhe organe të tjera. Ushqyerja e shëndetshme, aktiviteti fizik i rregullt, ndalja e duhanit dhe menaxhimi i stresit janë faktorët kryesorë për të mbajtur trupin dhe trurin të shëndetshëm.
