Kur kanë kaluar më shumë se 20 ditë nga tërmeti i 26 nëntorit, ndërsa lëkundjet e tokës evijojnë ende të ndjehen, në zonën e Durrësit dhe Tiranës banorët ndjehen ende të pasigurt: disa për banesat ë tyre e të tjerë për mënyrën se si duhet të reagojnë në raste të tilla.
I ndodhur në Shqipëri për zhvillimin e projektit të tij, arkitekti i njohur italian Antonio Iraçi, jep disa këshilla ndërsa pohon se reagimi ndaj tërmetit është dhe çështje edukimi.
‘Duhet një edukim i mirë lidhur me sjelljen ndaj tërmeteve. Duhet shmangur ankthi dhe nuk duhet të ikni me vrap. Zbuloni në shtëpinë tuaj vendet më të sigurta, në struktura të mbyllura dhe të vogla, fjala vjen poshtë një shtrati, poshtë diçkaje që të mbron, poshtë një profili. Shpesh vdekjet nuk ndodhin se bie e gjithë struktura, por se një tra bie në kokë, pra jo se rrëzohet pallati, por element të tij të godasin në kokë. Është e rëndësishme të gjenden ata elementë të sigurt brenda banesës, jo të largohemi me vrap.”
Duke iu referuar tërmetit të 26 nëntorit, të cilin thotë se u ndje edhe në Itali, arkitekti i njohur pohon se pasojat e tij mund të kishin qenë edhe më fatale, ndërsa tregon disa nga problematikat që shfaqin godinat në raste të tilla.
“Problemi kryesor është tek themelet. Një godinë mbështetet në tokë dhe duhet parë si mështetet. Pastaj duhen parë dhe faktorët sizmikë dhe duhet hyrë në përdorimin e elementëve më të avancuar antisizmikë që janë të kushtueshëm, por japin garanci mbi atë çfarë tërmeti mund të shkaktojë. Janë një sërë faktorësh te lidhur me njëri tjetrin, cilësia e materialeve, e hekurit, sasia e hekurit që është përdorur. Duhet më shumë kontroll kur ndërtohet. Ndoshta në ato ndërtesa që janë rrëzuar nuk ka patur kontroll, ose ndoshta nëntoka ishte ndryshe ne raport me vende të tjera. Kjo duhet të ketë ndodhur në Durrës.Pastaj tërmeti ishte i fortë dhe mund të kishte qenë edhe më fatal.”
Po çfarë ka ndodhur me ndërtesat në Shqipëri?
“Ka ndodhur ajo që ndodh në të gjithë botën, që kur ka një tërmet të cilin askush nuk e di me saktësi, ka konstruksione që reagojnë dhe të tjera që nuk reagojnë. Eshtë e qartë që teknika dhe shkenca e konstruksionit nuk garanton në mënyrë absolute, pasi ndërhyjnë shumë faktorë të lidhur në zinxhir. Sot ka fenomene që mund të përmirësohen dhe duhet të përmirësohen, pasi dhe teknologjia na ndihmon shumë të kuptojmë si ndonjëherë funksionojnë tërmetet. Eshtë dhe gjeoteknika që duhet marrë në konsideratë, çfarë ndodh në brendësi të tokës, për të kuptuar si duhet ndërhyrë dhe si duhet projektuar për ta bërë më të fortë një ndërtesë.”./Opinion.al
