Një vit pas reformës në tregun farmaceutik, Ministria e Shëndetësisë ka dështuar të sigurojë ilaçe të mjaftueshme për skemën e rimbursimit dhe të mbyllë kanalet e favorizimit për importuesit e mëdhenj, ndërkohë që mjekët japin alarmin se shqiptarët po kurohen më keq.
Shëndeti i Hamide Pashës, një pensioniste 73-vjeçare varet nga një kapsulë 5 mg warfarinë; e moshuara duhet të pijë çdo ditë ilaçin e hollimit të gjakut për të shmangur rrezikun nga tensioni. Por medikamenti i rekomanduar nga mjeku nuk gjendet në treg.
Përgjatë një viti, ajo e ka gjetur vetëm një herë në farmaci ilaçin që i nevojitet. Në mungesë të tij, kura zëvendësohet me dy medikamente të tjera, të cilat nuk japin efektin e duhur.
“Marr çfarë gjej. Gjithsesi është më mirë se të mbetem pa ilaç fare,” thotë e moshuara për BIRN.
Si të gjithë pensionistët shqiptarë, edhe Hamide Pasha është një përfituese e skemës së ilaçeve të rimbursueshme. Për vitin 2015, kjo skemë u mbulua nga buxheti i shtetit me një fond prej 63.5 milionë eurosh.
Prej dekadash, sistemi shëndetësor në Shqipëri vuan nga mungesa e medikamenteve, e aparaturave të avancuara dhe nga korrupsioni endemik. Për këto arsye, shëndetësia u kthye në një kalë beteje të Partisë Socialiste, në fushatën zgjedhore të vitit 2013 që e ngjiti në pushtet.
Asokohe u premtua një reformë, që do të ulte çmimin e ilaçeve, do të garantonte furnizimin e rregullt të spitaleve dhe do të çlironte tregun nga monopolet. Në verën e vitit 2014, një ligj i ri për barnat u miratua në Parlament.
Rregullat e lojës u ndryshuan përmes zëvendësimit të barnave të patentës me ato xhenerike, duke synuar uljen e kostos dhe rritjen e numrit të përfituesve nga skema e ilaçeve të rimbursueshme. Por një vit më pas, reforma ka dështuar të sigurojë ilaçe për të gjithë pacientët që mbulohen nga skema e rimbursimit.
BIRN ka vëzhguar një numër të konsiderueshëm farmacish në zona të ndryshme të Tiranës, të cilat kanë kontratë me Fondin e Sigurimit të Kujdesit Shëndetësor nga ku rezultojnë mungesa të shumta të ilaçeve bazike. Farmacistët e intervistuar nga BIRN flasin për një treg në kaos, ku një pjesë e mirë e pacientëve ambulator nuk kurohen me mjekimet e duhura.
Dokumentet e siguruara nga BIRN tregojnë gjithashtu se praktikat e mëparshme të favorizimit apo të shkeljes së ligjit për llogari të importuesve të mëdhenj të barnave nuk janë ndalur në Fondin e Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor, FSDKSH.
Reforma ka dështuar gjithashtu të adresojë një shqetësim të hershëm për cilësinë e barnave dhe të terapive kuruese për pjesën dërrmuese të popullatës, për të cilën mjekët thonë se ka shkuar drejt përkeqësimit.
E kontaktuar nga BIRN për të gjitha këto pikëpyetje, Ministria e Shëndetësisë refuzoi të përgjigjej. /Reporter.al Esmeralda Keta
