Ne duhet të flasim me të gjithë, përveç terroristëve si regjimi i mullahëve, i deklaroi kryeministri Edi Rama prestigjiozes franceze ”Le Point” në një intervistë me Anne Nivat.
”Rama ik!” brohorisnin disa qindra protestues këtë të hënë pranvere, të pajisur edhe me molotovë dhe flakadanë, jo shumë larg zyrave të kryeministrit Edi Rama, udhëheqësit socialist të Shqipërisë, i cili u rizgjodh për një mandat të katërt me më shumë se 53% të votave majin e kaluar, shkruan ”Le Point”.
”Jo një qeverie të korruptuar, po një Shqipërie evropiane!” përsërisin ata. Protestat kanë zgjatur prej disa javësh, por po dështojnë të zgjerohen.
Megjithatë, për Ramën kjo mbi të gjitha është provë e qartë e vitalitetit demokratik.
Në vitet ’90, kryeministri karizmatik i këtij vendi ballkanik me gati 2,7 milionë banorë jetonte në Qytetin Ndërkombëtar të Arteve në Paris si piktor.
Fillimisht ministër i Kulturës, pastaj kryetar bashkie i Tiranës, ai e ka udhëhequr vendin që nga viti 2013 me vendosmëri dhe pragmatizëm, duke sjellë staturën e tij dalluese si ish-basketbollist në samitet ndërkombëtare.
”Lidhur me Shqipërinë, dy emra bien në sy: Ismail Kadare, shkrimtari ynë më i famshëm, dhe Edi Rama”, tha së fundmi një diplomat vendas duke shtuar se ”ndonjëherë, të qenit një vend i vogël me një udhëheqës të madh në çdo kuptim funksionon në favorin tonë”.
A po i referohej ai samitit përurues të Bordit të ri të Paqes të nisur nga Donald Trump në shkurt, ku Rama ishte i ulur menjëherë pas presidentit të SHBA-së?
Një udhëheqës shumë i aftë, Rama drejton një vend anëtar të NATO-s që nga viti 2009.
Ai është thellësisht pro amerikan, por edhe pro evropian i madh.
Për vite me radhë, ai e ka pozicionuar Shqipërinë si të dobishme për Uashingtonin – për shembull, duke pritur qendrën e vetme në botë të grupit opozitar iranian MEK – ndërsa vazhdon të mbrojë një Evropë të bashkuar, që Shqipëria synon t’i bashkohet sa më shpejt të jetë e mundur, edhe pse procesi i pranimit ka vazhduar për 23 vjet.
Në zyrën e tij në qendër të Tiranës, të dekoruar me vizatimet e tij, Rama jep një intervistë të sinqertë në frëngjisht.
”Le Point”: Në luftën midis koalicionit SHBA-Izrael dhe Iranit, ndërsa shumica e kryeqyteteve evropiane bëjnë thirrje për ulje të tensioneve, pse ju mbështesni vijën e ashpër të Uashingtonit?
Rama: Unë nuk kam zgjedhur një qëndrim rrënjësisht të ndryshëm nga vendet e tjera evropiane, por Shqipëria ka një histori shumë të veçantë të kohëve të fundit me regjimin vrasës në Teheran. Sot, Shqipëria është një nga vendet e pakta që nuk ka marrëdhënie diplomatike me Iranin.
”Le Point”: Ju ishit shënjestër e një sulmi kibernetik iranian në vitin 2022…
Rama: Po. Sulmuesit i përkisnin një grupi të renditur ndër 10 më të mirët globalisht në terrorizmin kibernetik. Pas atij sulmi, vendosëm të ndërpresim të gjitha marrëdhëniet me Iranin. Ky agresion ndodhi sepse ne strehojmë një grup opozitar iranian.
”Le Point”: Ju strehoni rreth 3 000 anëtarë të MEK. Irani e ka quajtur këtë bazë një shënjestër legjitime. A keni frikë?
Rama: Nuk duhet ta pyesni kurrë një shqiptar nëse ka frikë. Ne nuk kemi frikë nga asgjë. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, askush nuk i donte hebrenjtë. Ky vend, edhe pse i varfër dhe kryesisht mysliman, u bë streha e tyre. Shqipëria hyri në histori si i vetmi vend evropian që i dha fund luftës me më shumë hebrenj sesa kishte në fillim.
”Le Point”: A ju kërkuan Shtetet e Bashkuara t’i strehonit?
Rama: Po, e bënë – dhe ne thamë po. Por, ne gjithashtu strehuam mbi 4 000 afganë pas vitit 2021, kur të tjerët u kthyen shpinën. Në Shqipëri, ne kemi një kod të vjetër: “Zoti juaj dhe miku juaj”. Nëse jeni miku ynë, atëherë ne ju mbrojmë.
”Le Point”: A keni frikë nga kërcënimet nga Irani?
Rama: Ne jemi vend anëtar i NATO-s. Sulmi ndaj një vendi të NATO-s nuk është diçka e thjeshtë. Ne jemi të mbrojtur.
”Le Point”: A rrezikon përafrimi me Uashingtonin ta çojë Shqipërinë në përshkallëzim?
Rama: Jo. Së pari, nuk ka një qëndrim të vetëm evropian. Së dyti, kjo ka të bëjë me një vend që shpalli armiqësi ndaj nesh, jo anasjelltas. Së treti, Shqipëria ka përvojën e vet me diktaturën.
”Le Point”: Macron thotë se ndryshimi i regjimit nuk mund të vijë përmes bombave. A jeni në një vijë të ndryshme nga BE-ja?
Rama: Nuk ka një vijë të vetme të BE-së. Nuk po flas për ndryshimin e regjimit, por për ta bërë këtë regjim të paaftë për të sulmuar fqinjët e tij.
”Le Point”: A po vepron në mënyrë efektive koalicioni SHBA-Izrael?
Rama: Absolutisht po.
”Le Point”: A mund të shihet Shqipëria si një “dele e zezë” midis kandidatëve të BE-së?
Rama: Shqipëria nuk është në Parlamentin Evropian. Dhe përsëri, nuk ka një qëndrim të unifikuar të BE-së.
”Le Point”: A do të blejë Shqipëria sisteme mbrojtëse evropiane?
Rama: Ne do të blejmë sisteme evropiane, izraelite dhe amerikane – çfarëdo që është e nevojshme.
”Le Point”: Po në lidhje me projektin e ishullit të Sazanit të lidhur me Jared Kushner?
Rama: Ne nuk po e privatizojmë ishullin. Shteti shqiptar do të jetë partner në këtë projekt.
”Le Point”: Cilat janë marrëdhëniet tuaja me Jared Kushner?
Rama: E prita atë si një mik amerikan. Personalisht, atë dhe Ivankën i konsideroj të jashtëzakonshëm – të përulur dhe të thjeshtë.
”Le Point”: Ju morët pjesë në Bordin e Paqes të Donald Trump. Pse?
Rama: Shqipëria nuk ka marrëdhënie me Rusinë. Por, e gjej shqetësues faktin që Evropa nuk ka mbajtur dialog diplomatik gjatë luftës në Ukrainë.
”Le Point”: Ju e quajtët OKB-në një “gjigant në agoni”…
Rama: Po, dhe shpresoj se kjo do ta shtyjë për reforma. OKB-ja duhet të rishpiket.
”Le Point”: A e bën pjesëmarrja në këtë bord Shqipërinë si një kalë Troje të SHBA-së në Evropë?
Rama: Nuk mendoj kështu. Evropa është ende një vend ku zgjedhjet janë të lira.
”Le Point”: A duhet të flasë Evropa me të gjithë?
Rama: Evropa gjithmonë ka ditur të flasë me të gjithë – duhet ta rifitojë këtë aftësi.
”Le Point”: Pra, ideja juaj është të flasë me të gjithë?
Rama: Me të gjithë, përveç terroristëve si regjimi i mullahëve në Iran.
”Le Point”: A do t’i pranonit përsëri shqiptarët e dëbuar nga Franca?
Rama: Gjithmonë. Është shtëpia e tyre.
”Le Point”: Pse duhet ta pranojë BE-ja Shqipërinë?
Rama: Evropa duhet ta përfundojë projektin e themeluesve të saj. Shqipëria mund të jetë e vogël, por është pjesë e ekuilibrit thelbësor të Evropës.
”Le Point”: Po shqetësimet për korrupsionin?
Rama: Këto pretendime pa burime janë pjesë e problemit global të sotëm. Durrësi nuk është një qendër e madhe për pastrimin e parave. Problemet ekzistojnë kudo, jo vetëm këtu./ATA
