Rënia e euros dhe vlerësimi i i lekut në tregun valutor nuk mund të shpjegohen me hyrjet e valutës në rrugë formale. Është ky përfundimi në të cilin del një investigim i BIRN, që analizon dokumente dhe statistika te viteve të fundit.
BIRN iu referohet të dhënave të Bankës së Shqipërisë mbi kursin e këmbimit, siopas të cilave gjatë tre viteve të fundit monedha europiane është zhvlerësuar me 6 për qind kundrejt lekut. Ndërkohë në katër vitet e fundit ka pasur një rritje rekord të parasë në qarkullim jashtë bankave. Sipas ekspertëve këto para vijnë si pasojë e aktiviteteve kriminale, kryesisht nga trafiku i lëndëve narkotike dhe korrupsioni, çfarë ka sjellë dhe mbiçmimin e monedhës vendase në tregun e këmbimit.
“Mbiçmimi i monedhës kombëtare gjatë 3 viteve të fundit nuk mund të shpjegohet përmes faktorëve fondamentalë në ekonomi, një tezë kjo e hedhur shpesh përpara publikut nga ana e Bankës se Shqipërisë. Faktorë fondamentalë në një ekonomi quhen eksportet, investimet e huaja direkte, dërgesat e emigrantëve dhe të ardhurat e tjera dytësore nga turizmi dhe agjentët që sjellin paratë nga jashtë në një shtet”, shkruan BIRN.
Si pasojë e pastrimit të parave nga aktivitete kriminale, Komiteti i Ekspertëve për Vlerësimin e Masave Kundër Pastrimit të Parave në Këshillin e Europës, i njohur gjithashtu si ‘Moneyval,’ e ka rikthyer Shqipërinë në listën e vendeve me risk të lartë.E pyetur nga BIRN, Banka e Shqipërisë tha se trendi mbiçmimit të lekut ndaj euros vinte si rrjedhojë e përmirësimit të treguesve ekonomikë apo në periudha të caktuara zhbalancimin e kërkesës dhe ofertës për shkak të faktorëve specifikë.
