Mandati i dytë i Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, po formësohet nga ambiciet e tij në politikën e jashtme. Ai i ka përmbushur kërcënimet kundër Venezuelës duke arrestuar presidentin e saj dhe gruan e tij nga kompleksi i tyre i fortifikuar në Karakas, në një bastisje dramatike gjatë natës.
Kur përshkroi operacionin, Trump hodhi poshtë Doktrinën Monroe të vitit 1823 dhe premtimin e saj për supremacinë e SHBA-së në hemisferën perëndimore, duke e riemëruar atë si “Doktrina Donroe”.
Ja disa nga paralajmërimet që ai ka bërë kundër kombeve të tjera në orbitën e Uashingtonit ditët e fundit.
Groenlandë
SHBA-të tashmë kanë një bazë ushtarake në Groenlandë – Bazën Hapësinore Pituffik – por Trump dëshiron të gjithë ishullin.
“Ne kemi nevojë për Groenlandën nga pikëpamja e sigurisë kombëtare”, u tha ai gazetarëve, duke thënë se rajoni ishte “i mbuluar me anije ruse dhe kineze kudo”.
Ishulli i gjerë Arktik, pjesë e Mbretërisë së Danimarkës, ndodhet afërsisht 3,200 km në verilindje të SHBA-së.
Është i pasur me minerale të rralla të tokës, të cilat janë thelbësore për prodhimin e telefonave inteligjentë, automjeteve elektrike dhe pajisjeve ushtarake. Aktualisht, prodhimi i Kinës i metaleve të rralla të tokës është shumë më i madh se ai i SHBA-së.
Groenlanda zë gjithashtu një vendndodhje strategjike kyçe në Atlantikun e Veriut, duke i dhënë akses në Rrethin Arktik gjithnjë e më të rëndësishëm. Ndërsa akujt polarë shkrihen në vitet e ardhshme, pritet të hapen rrugë të reja transporti detar.
Kryeministri i Groenlandës, Jens Frederik Nielsen, iu përgjigj Trumpit duke e përshkruar idenë e kontrollit të SHBA-së mbi ishullin si një ” fantazi “.
“Mjaft me presion. Mjaft me insinuata. Mjaft me fantazi aneksimi. Jemi të hapur për dialog. Jemi të hapur për diskutime. Por kjo duhet të ndodhë përmes kanaleve të duhura dhe me respekt për të drejtën ndërkombëtare”, tha ai.
Çdo përpjekje e SHBA-së për të pushtuar Groenlandën do ta sillte atë në konflikt me një anëtar tjetër të NATO-s, duke e vënë aleancën në rrezik.
Kolumbia
Vetëm disa orë pas operacionit në Venezuelë, Trump e paralajmëroi presidentin kolumbian Gustavo Petro të “kishte kujdes”.
Fqinji perëndimor i Venezuelës, Kolumbia, ka rezerva të konsiderueshme nafte dhe është një prodhues i madh i arit, argjendit, smeraldeve, platinës dhe qymyrit. Është gjithashtu një qendër kyçe për tregtinë e drogës në rajon – sidomos të kokainës.
Që kur SHBA-të filluan të godisnin anijet në Karaibe dhe Paqësorin lindor në shtator – duke thënë, pa prova, se ato po transportonin drogë – Trump është përfshirë në një mosmarrëveshje në spirale me presidentin e krahut të majtë të vendit.
SHBA- të vendosën sanksione ndaj Petros në tetor, duke thënë se ai po lejonte kartelet të “lulëzonin”.
Duke folur në bordin e Air Force One të dielën, Trump tha se Kolumbia po “drejtohej nga një njeri i sëmurë që i pëlqen të prodhojë kokainë dhe ta shesë atë në Shtetet e Bashkuara”.
“Ai nuk do ta bëjë këtë për shumë gjatë”, tha ai. I pyetur nëse SHBA-të do të kryenin një operacion që synonte Kolumbinë, Trump u përgjigj: “Më duket mirë”.
Historikisht, Kolumbia ka qenë një aleate e ngushtë në luftën e Uashingtonit kundër drogës, duke marrë qindra miliona dollarë çdo vit në ndihmë ushtarake për të luftuar kartelet.
Irani
Irani po përballet aktualisht me protesta masive antiqeveritare dhe Trump paralajmëroi gjatë natës se autoritetet atje do të “goditeshin shumë rëndë” nëse vdisnin më shumë protestues.
“Po e ndjekim nga afër. Nëse fillojnë të vrasin njerëz siç kanë bërë në të kaluarën, mendoj se do të goditen shumë rëndë nga Shtetet e Bashkuara”, u tha ai gazetarëve në Air Force One.
Teorikisht, Irani bie jashtë fushëveprimit të përcaktuar në “Doktrinën Donroe”, por megjithatë Trump e ka kërcënuar më parë regjimin iranian me veprime të mëtejshme, pasi goditi objektet e tij bërthamore vitin e kaluar.
Këto sulme erdhën pasi Izraeli nisi një operacion në shkallë të gjerë që synonte shkatërrimin e aftësisë së Iranit për të zhvilluar një armë bërthamore, i cili kulmoi me konfliktin 12-ditor Izrael-Iran.
Në një takim në Mar-a-Lago midis Trump dhe kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu javën e kaluar, u tha se Irani ishte në krye të axhendës. Mediat amerikane raportuan se Netanyahu ngriti mundësinë e sulmeve të reja kundër Iranit në vitin 2026.
Meksikë
Ngritja e Trump në pushtet në vitin 2016 u përcaktua nga thirrjet e tij për të “Ndërtuar Murin” përgjatë kufirit jugor me Meksikën. Në ditën e tij të parë të rikthimit në detyrë në vitin 2025, ai nënshkroi një urdhër ekzekutiv për të riemëruar Gjirin e Meksikës në ” Gjiri i Amerikës “.
Ai ka pretenduar shpesh se autoritetet meksikane nuk po bëjnë mjaftueshëm për të ndaluar fluksin e drogës ose të emigrantëve të paligjshëm në SHBA.
Duke folur të dielën, ai tha se droga po “vjen me shpejtësi” nëpër Meksikë dhe “do të duhet të bëjmë diçka”, duke shtuar se kartelet atje ishin “shumë të forta”.
Trump tha se ka ofruar të dërgojë trupa amerikane në Meksikë për të luftuar kartelet, por presidentja Claudia Sheinbaum ka hedhur poshtë publikisht çdo veprim ushtarak amerikan në tokën meksikane.
Kuba
Kombi ishullor, vetëm 145 km në jug të Floridës, ka qenë nën sanksione të SHBA-së që nga fillimi i viteve 1960. Ajo mbante marrëdhënie të ngushta me Venezuelën e Nicolás Maduro-s, e cila thuhet se furnizonte afërsisht 30% të naftës së Kubës në këmbim të mjekëve dhe personelit mjekësor që udhëtonin në drejtimin e kundërt.
Me largimin e Maduros, Havana mund të ekspozohet nëse furnizimi me naftë bie. Trump sugjeroi të dielën se ndërhyrja ushtarake amerikane atje nuk ishte e nevojshme, sepse Kuba është “gati të bjerë”.
“Nuk mendoj se kemi nevojë për ndonjë veprim”, tha ai. “Duket sikur po përkeqësohet.”
“Nuk e di nëse do të rezistojnë, por Kuba tani nuk ka të ardhura”, shtoi ai. “Ata i kanë të gjitha të ardhurat nga Venezuela, nga nafta venezueliane.”
Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio – i cili është bir i emigrantëve kubanë – ka bërë thirrje prej kohësh për ndryshim regjimi në Kubë, duke u thënë gazetarëve të shtunën: “Nëse do të jetoja në Havana dhe do të isha në qeveri, do të isha i shqetësuar – të paktën pak”.
“Kur flet presidenti, duhet ta merrni seriozisht,” tha ai./BBC
