“Nisa të lexoj “Princin e vogël” nga Saint-Exupéry, një autor francez që më shumë se vendi ku lindi do ta admirojë e gjithë bota”, shkruante Gabriel Garcia Marquez në librin “Kujtime kurvash të trishta”.
I cilësuar si një libër për fëmijë dhe të rritur, ky tregim filozofik për botën moderne mund të jetë libri më i dashur në botë.
Në 70-vjetorin e publikimit të tij në gjuhën franceze, le të kujtojmë disa fakte mbi librin e shkruar nga një aviator, shkrimtar dhe fëmijë i përjetshëm si Antoine de Saint-Exupéry.
140 milionë kopje
Në 70 vjet, 140 milionë kopje të “Princit të vogël” janë shitur nëpër librari. Në listën e librave më të shitur, hartuar nga “Goodreads”, ai renditet i treti, pas “Tregimi i dy qyteteve” me 200 milionë kopje dhe “Zoti i unazave” me 150 milionë.
“Princi i vogël” është një nga librat më të përkthyer në botë. Ai është përkthyer në 250 gjuhë, madje edhe në dialekte.
Një histori njujorkeze
Në vitin 1942, kur libri u botua për herë të parë, bota ishte në luftë. Vetë autori ishte vullnetar në misione aviacioni. Pas tërheqjes së trupave, ai qëndroi në Amerikë. Në tavolinat e kafeneve në Long Island, ai shpesh vizatonte një njeri të vogël me flokë të çrregullt. Kur e pyesnin se kush ishte, ai përgjigjej: Një fëmijë që më ka mbetur në zemër.
Një botim në anglisht
Në vitin 1942, botuesi “Reynal e Hitchcock” i propozoi Exupery-së që vizatimet e tij t’i kthente në një histori. Ai u vendos në një vilë në Northport, larg zhurmës së qytetit për të shkruar librin. Ndryshe nga sa mendohet, botimi i parë doli në vitin 1943 në Amerikë e më pas u botua në Francë, në vitin 1946.
Dashuria është gjithmonë e pranishme
Në novelë ka shumë nga jeta private e autorit, duke filluar që nga bashkëshortja, Consuelo Suncin, shkrimtare dhe artiste surrealiste nga Salvadori. Një grua me shpirt bohem, vaniteti dhe guximi i të cilës mund të jenë bërë frymëzim për Lulen.
“Princ i vogël” në fakt ishte një lloj nofke me të cilën e thërriste autorin e dashura e tij e fundit, një algjeriane që ai e quante “vajza e vogël”. Ata u njohën në një tren në Algjeri, në vitin 1943, dhe shkëmbyen letra deri në vdekjen e shkrimtarit. Letrat më pas u botuan në një vëllim me titullin “Letra një të panjohure”.
Fluturimi i fundit
Libri nis me një fluturim. Saktësisht një fluturim ku piloti i sapozbritur në tokë takon një fëmijë në shkretëtirën e Saharasë. Ky detaj ka lidhje me një histori të vërtetë. Në vitin 1935, në pjesën libiane të Saharasë, shkrimtari për pak do të kishte vdekur nga etja.
Ndërsa fundi i librit ka të bëjë me një zhdukje. Ashtu siç vetë Antoine de Saint-Exupéry u zhduk, pasi aeroplani i tij humbi gjatë një misioni më 31 korrik 1944.
64 vjet më vonë, në vitin 2008, Hors Rippert, ish-pilot gjerman, deklaroi se kishte qëlluar dhe rrëzuar një aeroplan në të njëjtin vend dhe në të njëjtën kohë kur u zhduk aeroplani me të cilin fluturonte Saint-Exupéry, shkruan Gazeta Shekulli.
