The Economist
Liderët e Kosovës dhe Serbisë po flasin për shkëmbim territoresh. Plani i tyre i vërtetë mund të jetë një shkëmbim i njohjes së Kosovës nga Serbia me autonominë e serbëve brenda Kosovës.
Fundi i luftërave 20 vjeçare në Jugosllavi ka qenë qindra mijë njerëz në shtete që nuk i konsiderojnë të tyret. Paqebërësit shprehen se është e vështirë që të rivizatosh kufijtë pasi kjo do tëçojë në konflikte të shumta. Si pasojë e kufijve të vendosur 120 mijë serbë kanë mbetur në Kosovën me shumicë etnike shqiptare, 60 mijë shqiptarë jetojnë në Luginën e Preshevës në Serbi.
Disa lider lokalë kanë kohë që mbajnë gjallë idenë e shkëmbimit të territoreve, por deri më tani SHBA dhe BE e kanë shkurajuar këtë ide. Kjo ka ndryshuar. Federica Mogherini thuhet se është shprehur se do të dëshironte një marrëveshje të Serbisë që do njihte Kosovën në fund të mandatit të saj si përfaqësuese e BE-së për politikën e jashtme, pra vitin e ardhshëm, dhe një shkëmbim territoresh është një rrugë që mund të ndodhë diçka e tillë. SHBA nuk duket se e kundërshton këtë ide, sipas asaj çfarë tha John Bolton, këshilltari për sigurinë kombëtare, në 24 gusht. Ndoshta kjo si pasojë e entuziasmit të Trump për marrëveshje dhe nacionalizëm. Zyrtarët serb dhe kosovar duket se duan të shkojnë drejt kësaj rruge përpara zgjedhjeve të parlamentit Europian në Majin e ardhshëm, sepse ato mund të prodhojnë një komision më populist dhe kundër zgjerimit të BE.
Për më shumë se një muaj, Hashim Thaçi, si president i Kosovës dhe Aleksandër Vuçiç si president i Serbisë kanë shpalosur pohime ambigue mbi këtëçështje. Shkëmbimi hipotetik flitet ai mes territoreve në Luginën e Preshevës me zonën e banuar nga serbët në veri të Kosovës, por vendalinjtë e Preshevës janë në mëdyshje në duhet apo jo të ndodhë kjo.
Shumë analistë besojnë se Thaçi dhe Vuçiç nuk kanë asfare synim të shkëmbejnë kufijtë, por po përgatisin një marrëveshje për një autonomi të serbëve brenda Kosovës që kjo e fundit të njihet nga Serbia. Kështu që palët që e urrejnë marrëveshjen që po përflitet do të duhet të bien dakord me liderët e vendeve respektive që do të dalin në publik që kanë kryer një marrëveshje që ruan tërësinë territoriale të vendit të tyre.
Por, nëse realisht kufijtë ridizenjohen, çfarë do të ndodhë me Maqedoninë, që është pak kilometra më tej ku çereku i popullsisë është shqiptare? Po sa i takon Bosnjes ku Milorad Dodik, është lideri rajonal serb që kërkon pavarësinë nga Bosnia, i cili në një gjuhë ambigue nënvizon se serbët duhet të vizojnë çfarë është e tyre dhe çfarë e fqinjëve të tyre?pyetur për këtë çështje dhe rrezikun e këtij konflikti, Shaip Kamberi, kryetari i bashkisë Bujanovc në luginën e Preshevës u shpreh “Nuk do të hapim ne Kutinë e Pandorës. Ne jemi kutia!”
Përgatiti: Opinion.al
