Çdo luftë mund të kthehet në një mundësi për të rritur xhiron e biznesit. Kush po fiton nga konflikti në Iran? Përgjigjja është e dyfishtë: disa shtete dhe shumë kompani.
Një qendër studimore e sponsorizuar nga qeveria e Bahreinit, Derasat, ka përgatitur një lloj bilanci të dyfishtë, të ndarë mes pesë “fituesve” dhe pesë “humbësve”. Raporti — shpjegon një drejtues i Derasat, Abdullah Alabbassi, në margjinat e një seminari të organizuar nga Ispi dhe Doha Forum në Milano — rendit të ardhurat shtesë dhe kostot e reja të krijuara nga konflikti. Është një përllogaritje që përditësohet vazhdimisht. Të dhënat janë domethënëse.
Lufta në Iran, humbësit dhe fituesit
Në vendin e parë mes fituesve qëndron Rusia, me 5,2 miliardë dollarë, falë lehtësimit të sanksioneve të vendosur nga Donald Trump dhe rritjes me 50% të kërkesës nga India. Rënia e furnizimeve arabe i ka dhënë shtysë prodhimit të gazit shale në Shtetet e Bashkuara, me të ardhura shtesë prej 4,5 miliardë dollarësh. E njëjta gjë, edhe pse në shkallë më të vogël, vlen për Norvegjinë (+1,8 miliardë) dhe Kanadanë (+1,2 miliardë).
Interesant është rasti i Indonezisë. Burimi i të ardhurave të reja, të barabarta me 800 milionë dollarë, nuk është nafta, por qymyri, i cili është rikthyer të jetë, sidomos në Azinë Juglindore, një lëndë e parë shumë e kërkuar.
Pak surpriza mes humbësve, por shifrat tërheqin vëmendjen. Kina është detyruar të përballojë një kosto shtesë prej 16,8 miliardë dollarësh për të zëvendësuar — dukshëm me çmime më të larta — 40-45% të naftës dhe 13,9% të çelikut të importuar nga Gjiri. Fatura për Japoninë është 7,7 miliardë dollarë; për Indinë, e cila po vuan edhe mungesën e plehrave kimike, 6,7 miliardë dollarë. “Fatura” për Korenë e Jugut arrin në 5,4 miliardë dollarë, të shpenzuara për të gjetur diku tjetër, dhe me çmime më të larta, naftë dhe helium.
Në fund të listës jemi ne: që nga fillimi i luftës, Eurozona ka shpenzuar 4,2 miliardë dollarë më shumë për të kompensuar sidomos mungesën e furnizimeve me gaz nga Katari.
Por jo të gjitha monarkitë e Gjirit janë penalizuar. Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe po kërkojnë rrugë alternative ndaj Hormuzit. Sauditët e kanë çuar tashmë në maksimum, rreth 7 milionë fuçi në ditë, kapacitetin e tubacionit East-West, që përshkon gadishullin dhe dërgon naftën në portet e Detit të Kuq.
Emergjenca, vëren Eleonora Ardemagni, eksperte e Lindjes së Mesme dhe studiuese për Ispi, “e ka shtyrë Arabinë Saudite të rifillojë dialogun me Houthi-t për të garantuar lundrim të sigurt në Ngushticën Bab el Mandeb (në fund të Detit të Kuq) dhe të bashkëpunojë me Emiratet, pavarësisht rivaliteteve mes dy vendeve”.
Bilancet e kompanive
Brenda bilanceve kombëtare lëvizin edhe ato të kompanive. Jo gjithmonë në të njëjtin drejtim.
Sektori që ka përfituar më shumë është, qartësisht, ai i energjisë. Një investigim i BBC-së tregon se në këtë fazë po fitojnë sidomos multinacionalet evropiane. Sajti i televizionit britanik përmend fitimet e BP (British Petroleum), të cilat janë dyfishuar në tre muajt e parë të vitit 2026, duke arritur në 3,2 miliardë dollarë.
Edhe performancat e Shell (anglo-holandeze) dhe francezes TotalEnergies, në tremujorin e parë të këtij viti, kanë shkuar përtej parashikimeve: respektivisht 6,92 miliardë dollarë dhe 5,4 miliardë.
Grupet e mëdha amerikane ExxonMobile dhe Chevron nuk e kanë përmirësuar rentabilitetin krahasuar me vitin e kaluar. Por sipas analistëve, fitimet do të rriten gjatë vitit.
Në Itali, Eni sapo ka paraqitur një raport tremujor me fitim operacional prej 3,54 miliardë eurosh dhe me një rritje prej 9% të prodhimit.
Po rriten edhe kompanitë e specializuara në energjinë e rinovueshme, jo vetëm në Kinë, por edhe në Evropë, si danezet Vestas dhe Orsted (energji e erës) apo britanikja Octopus Energy (panelet diellore).
Bankat dhe mbrojtja
Paqëndrueshmëria në tregjet financiare ka nxitur një tregtim të ethshëm të aksioneve, duke fryrë fitimet e bankave, veçanërisht të “big six” amerikane: J.P. Morgan, Bank of America, Morgan Stanley, Citigroup, Goldman Sachs dhe Wells Fargo.
Në total, vëren sërish BBC, gjashtë institutet kanë realizuar fitime prej 47,7 miliardë dollarësh.
Ana e tretë e “trekëndëshit të artë” është mbrojtja. Pas sulmit rus ndaj Ukrainës, lufta në Iran i ka dhënë një shtysë të mëtejshme kërkesës pothuajse globale për armatime të mbrojtjes ajrore, nga raketat te dronët.
Tre grupet e mëdha amerikane — Lockheed Martin, Boeing dhe Northrop Grumman — kanë njoftuar se kanë marrë tashmë porosi rekord në tremujorin e parë. Edhe britanikët e BAE Systems presin “një rritje të fortë të të ardhurave dhe fitimeve”.
Në Itali, Leonardo e ka mbyllur tremujorin e parë të vitit 2026 me një rritje prej 6,9% të të ardhurave dhe 33,2% të rezultatit operacional; porositë kanë arritur në 9 miliardë euro, +31% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2025./ Corriere della Sera
