Udhëheqësi Suprem i Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, ka ndërmarrë hapa për t’u përgatitur për mundësinë e eliminimit të tij mes kërcënimeve në rritje nga Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara, sipas një raporti të së dielës nga The New York Times.
Khamnei emëroi aleatin e tij të ngushtë, Ali Larijani, si udhëheqës de facto të vendit gjatë kulmit të protestave antiqeveritare në janar, pohoi raporti i NYT, në një veprim që mund të pasqyrojë presionin në rritje ushtarak të ushtruar ndaj Teheranit, dhe Khamenei parashikon që ai mund të jetë në shënjestër në sulmet e ardhshme izraelite ose amerikane.
Raporti vjen pas raporteve të mëparshme këtë javë që spekuluan se si mund të dukej një sulm i mundshëm i SHBA-së ndaj Iranit.
Dy zyrtarë amerikanë të cituar nga Reuters kanë deklaruar se ushtria amerikane mund të shënjestrojë udhëheqës individualë iranianë si pjesë e një sulmi ndaj Teheranit, i cili mund të synojë ndryshimin e regjimit. Burimet anonime nuk specifikuan se kush mund të jetë në shënjestër në sulme të tilla.
Larijani, një politikan me përvojë dhe ish-komandant në Gardën Revolucionare, ka qenë prej kohësh një anëtar i besuar i rrethit të ngushtë të Khameneit.
Ai aktualisht shërben si Sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit, dhe që nga emërimi i tij, ai ka marrë në mënyrë efektive përsipër vendimmarrjen, duke lënë mënjanë presidentin e zgjedhur, Masoud Pezeshkian, një mjek me profesion.
Vendimi për të emëruar Larijani, i cili mori një rol kryesor në shtypjen vdekjeprurëse të protestave të fundit kundër regjimit, e ka konsoliduar më tej pushtetin e tij brenda qeverisë. Ndërsa protestat u intensifikuan në janar, Khamenei iu drejtua Larijani për të menaxhuar përgjigjen e vendit, duke përfshirë koordinimin me aleatët rajonalë si Rusia, Katari dhe Omani, si dhe mbikëqyrjen e negociatave me Uashingtonin për çështjen bërthamore.
Sipas burimeve brenda IRGC-së dhe establishmentit politik të Iranit që u cituan nga NYT, Larijani po përgatit gjithashtu plane emergjence për menaxhimin e vendit gjatë një lufte të mundshme me SHBA-në, veçanërisht pasi forcat ushtarake amerikane mbeten të përqendruara në rajon.
Si pjesë e përgatitjeve për një konflikt të mundshëm ushtarak, Khamenei i ka dhënë udhëzime Larijani dhe një rrethi të vogël figurash të besueshme politike dhe ushtarake se si të sigurohet mbijetesa e Republikës Islamike në rast të sulmeve ushtarake ose vrasjes së tij.
Burime pranë udhëheqësit thuhet se zbuluan se Khamenei ka hartuar një plan katër-shtresor trashëgimie për secilin rol kyç ushtarak dhe qeveritar, me çdo pozicion që do të ketë deri në katër zëvendësime të caktuara. Përveç kësaj, ai ka autorizuar një pakicë të zgjedhur për të marrë vendime në rast të ndërprerjeve të komunikimit ose nëse ai vritet.
Trashëgimia e Khameneit mbetet një çështje e diskutueshme. Ndërsa Larijani është një figurë qendrore në udhëheqjen e Iranit, ai nuk është një klerik i lartë shiit, një kërkesë thelbësore për pozicionin e Udhëheqësit Suprem.
Megjithatë, ai shihet si figura më e afërt me Khamenein, së bashku me individë të tjerë të shquar si Kryetari i Parlamentit, Mohammad-Baqer Qalibaf dhe këshilltari personal i Khameneit, Ali Akbar Velayati.
Rritja e rëndësisë së Larijani vjen pas sulmit me raketa në maj 2025, i cili shënjestroi zinxhirin më të lartë të komandës ushtarake të Iranit, duke e bërë Khamenein të përshpejtojë planet për trashëgiminë e tij.
Pavarësisht negociatave të vazhdueshme diplomatike mbi marrëveshjen bërthamore, udhëheqja iraniane po vepron nën supozimin se një sulm i SHBA-së është i afërt.
Vendi i ka vënë forcat e tij ushtarake në gatishmërinë më të lartë, ka vendosur raketa balistike përgjatë kufirit të saj perëndimor me Irakun dhe në Gjirin Persik, dhe ka kryer ushtrime ushtarake, duke përfshirë mbylljen e përkohshme të Ngushticës së Hormuzit.
Çështja e trashëgimisë përkeqësohet nga shqetësimet në lidhje me mbijetesën politike të Iranit mes presioneve të jashtme në rritje. Kanë lindur spekulime mbi kandidatët e mundshëm për të pasuar Khamenein, me Larijanin aktualisht në ballë, megjithëse është përmendur edhe ish-presidenti Hassan Rouhani, pavarësisht se është lënë mënjanë nga qarqet vendimmarrëse vitet e fundit.
Rouhani, një klerik i lartë, ka një avantazh të konsiderueshëm ndaj Larijanit dhe udhëheqësve të tjerë ushtarakë për shkak të kredencialeve të tij fetare.
Dukshmëria e Larijanit është rritur ndjeshëm muajin e kaluar. Ai udhëtoi për në Moskë për një takim me Presidentin rus Vladimir Putin, u takua me udhëheqës në Lindjen e Mesme dhe u shfaq në intervista të zgjatura televizive.
Ndërkohë, profili publik i Pezeshkianit është zvogëluar, dhe ai ka pranuar në mbledhjet e kabinetit se shpesh duhet t’i drejtohet Larijanit për të çuar përpara çështje kyçe, të tilla si heqja e kufizimeve të internetit, sipas raportit.
