Akulli i detit Antarktik ka arritur nivele të ulëta rekord për herë të dytë në dy vjet. Disa shkencëtarë janë të alarmuar se shkrirja e akullit është një sinjal se kriza klimatike tani mund të ketë ndikim më të qartë në këtë rajon të gjerë, kompleks dhe të izoluar.
Sipas Qendrës Kombëtare të të Dhënave të Dëborës dhe Akullit, ose NSIDC, akulli i detit që rrethon Antarktidën ra në vetëm 737,000 milje katrorë (1,91 milionë kilometra katrorë) më 13 shkurt, nën rekordin e mëparshëm prej 741,000 milje katrorë (1,92 milionë kilometra katrorë) më 25 shkurt të vitit të kaluar.
Akulli i detit mund të tkurret akoma më tej. Tani ka më pak akull deti që rrethon kontinentin Antarktik se në çdo kohë që kur filluam të përdorim satelitët për ta matur atë në fund të viteve 1978.
“Nuk është vetëm një rekord “, tha për CNN Ted Scambos, një akullnajalog në Universitetin e Kolorados Boulder. “Është në një prirje shumë të pjerrët në rënie.”
Ndryshe nga Arktiku, ku shkalla e humbjes së akullit të detit ka ndjekur një trajektore mjaft të qëndrueshme në rënie ndërsa ndryshimet klimatike përshpejtohen, shtrirja e akullit të detit Antarktik është lëkundur, duke e bërë më të vështirë të kuptosh se si kontinenti dhe oqeani rrethues po i përgjigjen ngrohjes globale.
Akullnaja Thëaites në Antarktidë, njohet edhe si “akullnaja e Ditës së Kijametit” për shkak të rrezikut të madh që paraqet shkrirja e saj në nivelet globale të detit.
Modelet klimatike parashikonin rënie në akullin e detit Antarktik që ishin të ngjashme me Arktikun, por deri vonë rajoni po sillej krejtësisht ndryshe nga sa parashikonin ato modele.
Ai arriti një rekord të lartë për shtrirjen e akullit të detit në dimër në vitin 2014, kur arriti në 7.76 milionë milje katrorë, gjë që dukej se mbështet idenë se Antarktiku mund të jetë relativisht i izoluar nga ngrohja globale.
Por në vitin 2016, diçka ndryshoi. Pas dy rekordeve të ulëta të akullit në det me radhë, shkencëtarët po shqetësohen.
“Pyetja është, a ka arritur ndryshimi klimatik në Antarktidë? A është ky fillimi i fundit? A do të zhduket përgjithmonë akulli i detit në vitet e ardhshme në verë?” Christian Haas, kreu i Seksionit të Kërkimit të Fizikës së Akullit të Detit në Institutin Alfred Ëegener në Gjermani, tha për CNN.
Disa faktorë që mund të ndikojnë se pse akulli i detit është kaq i ulët, përfshijnë erërat, rrymat e oqeanit dhe nxehtësinë e oqeanit.
Temperaturat e ajrit kanë qenë më të larta se zakonisht në pjesë të Antarktikut, rreth 1.5 gradë Celsius mbi mesataren afatgjatë.
Një konsideratë tjetër e rëndësishme është brezi i erërave perëndimore që rrethojnë Antarktidën, i njohur si Modaliteti Unazor Jugor. Këto erëra, të cilat mund të rrisin shkrirjen e akullit të detit, kanë qenë më të forta se zakonisht, sipas NSIDC, dhe janë shtuar në kushtet e motit që pompojnë ajër të ngrohtë në rajon.
Fuqia e erërave është lidhur, pjesërisht, me rritjen e ndotjes nga ngrohja e planetit, si dhe me vrimën në shtresën e ozonit mbi kontinent./Opinion.al
