Gazeta “Corriere Della Sera” ka sjellë edhe njëherë në vëmendje në një shkrim të saj të fundit ngjarjen epokale të 25 viteve më parë, kur anija “Vlora” nëpërmjet një udhëtimi biblik të nisur nga Durrës zbarkoi me 20 mijë emigrantë në shpinë në portin e Barit pas një sage të gjatë në det.
Me titullin “Kur Italia ishte “Amerika” e shqiptarëve”, Corriere della Sera nëpërmjet shkrimit të mëposhtëm na risjell edhe njëherë atë ngjarje çerek shekulli më parë, në një dramë emigrantësh që vazhdon edhe sot
Kur Italia ishte “Amerika” e shqiptarëve
Nga Leda Balzarotti dhe Barbara Miccolupi
Nuk ka më habi nëse lexon në gazeta lajmin e zbarkimit të një anije emigrantësh në brigjet siçiliane ose në ishujt e Lampeduzës; është një fenomen i zakonshëm me të cilin trishtueshëm jemi mësuar, pa përjashtuar indinjatën kur larg Italisë përsëriten dramat e mbytjes së njerëzve, gra dhe fëmijë në udhëtimin e tyre drejt shpëtimit, ëndërra për një punë ose më thjesht një jetë larg luftës.
Nuk ishte kështu në vitin 1991, kur Italia u kthye papritur në tokën e premtuar të popujve të Ballkanit dhe në veçanti të “komshinjve” tanë shqiptarë, ose ndryshe të atyre vendeve që dolën nga rënia e Murit të Berlinit dhe shpërbërja e Bashkimit Sovjetik,
E kuptuam qartësisht atë mëngjes të 8 gushtit 1991, kur në portin e Barit bëri hyrjen e saj anija “Vlora”, e cila mbante mbi vete 20 mijë emigrantë të ardhur nga Shqipëria pas një udhëtimit të nisur dy ditë më parë nga Durrës, në bordin e një anije tregtare në kushte mizerabël, e fabrikuar 30 vite më parë në kantieret e Xhenovas.
Disa orë më parë, “Vlora” kishte tentuar barkimin në portin e Brindizit, por atëkohë zv/prefekti Bruno Pezzuto kishte refuzuar hyrjen në port duke bindur komandantin Halim Milaqi të udhëtonte drejt Barit: edhe 7 orë të tjera udhëtim, në timonin e një anije të vështirë për tu drejtuar, me një tensioni të lartë dhe dhe turmën që kishte mbërritur deri te Radari.
Italia shpresonte, në këtë marzh të shkurtër kohë, të mundte të organizonte rikthimin dhe riatdhesimin e menjëhershëm të anijes tregtare, ose të paktën të organizonte një pritje të përkohshme, por në Bari nuk ishin as prefekti dhe as kuestori, që ishin ndërkohë me pushime, ndërkohë që autoritetet e qytetit, përfshirë edhe bashkiakun, u lajmëruan vetëm kur anija ishte në port.
Përmasat e këtij zbarkimi i gjetën autoritetet qendrore italiane totalisht të papërgatitura, por boshllëkun të krijuar institucional, ju përgjigj mobilizimi i qytetarëve puliez dhe i bashkiakut Enrico Dalfino, që u aktivizuan menjëherë për të furnizuar emigrantët e rraskapitur me ndihmën e parë, ujë, ushqim dhe veshje.
Në distancë 25 vjeçare nga ky moment, shqiptarët e Italisë janë kthyer në komunitetin e huaj më të rrënjosur dhe të integruar në vendin tonë, por siç e shfaq çdo ditë kronika problem i emigrantëve mbetet akoma aktual dhe I pazgjidhur, dhe kujtimi i anijes Vlora dhe ngarkesës së saj me 20 mijë shpirtra është kthyer në një simbol për Italinë dhe gjithë Europën.
