Prokurori i përgjithshëm i Brazilit njoftoi të martën ngritjen e akuzave zyrtare ndaj ish-Presidentit Jair Bolsonaro, për përpjekjen e dështuar për të qëndruar në pushtet nëpërmjet grushtit të shtetit pas humbjes në zgjedhjet e vitit 2022.
Prokurori i Përgjithshëm Paulo Gonet e akuzon zotin Bolsonaro dhe 33 persona të tjerë për pjesmarrje në një plan për të qëndruar në pushtet. Në aktpadi thuhet se komploti përfshinte planet për të helmuar rivalin politik Lula dhe për të vrarë anëtarin e Gjykatës së Lartë, Alexandre de Moraes, një kundërshtar i ish-Presidentit Bolsonaro.
“Anëtarët e organizatës kriminale hartuan një plan në pallatin presidencial për të sulmuar institucionet, duke synuar rrëzimin e sistemit të pushteteve dhe rendit demokratik, (plan) që mori në vazhdimësi emërtimin famëkeq ‘Thika jeshile dhe e verdhë’,” thuhet në aktakuzën prej 272 faqesh. “Plani u konceptua dhe iu paraqit presidentit dhe ai u pajtua me të”.
Zoti Bolsonaro shfaqet shpesh në publik me fanellën ngjyrë jeshile dhe të verdhë të kombëtares së Brazilit dhe këto ngjyra janë lidhur tashmë me lëvizjen e tij politike.
Avokatët e zotit Bolsonaro thanë se i pritën akuzat me “zhgënjim dhe indinjatë”, duke shtuar në një deklaratë se ish “presidenti kurrë nuk ka rënë dakord për asnjë lëvizje që synon shpërbërjen e shtetit ligjor demokratik, ose të institucioneve që e mbështesin atë”.
Djali i zotit Bolsonaro, senatori Flávio Bolsonaro, tha në platformën sociale X se aktakuza ishte “boshe” dhe nuk kishte prova për keqbërje. Ai akuzoi Prokurorinë e Përgjithshme se i shërben “interesave të liga të Lulës”.
Në nëntor, Policia Federale e Brazilit paraqiti një raport prej 884 faqesh me detaje të mëtejshme hetimore. Në të pretendohet se pati një përpjekje sistematike për të mbjellë mosbesim në sistemin zgjedhor, duke hartuar një dekret për të siguruar mbulim ligjor për komplotin, duke ushtruar presion ndaj drejtuesve ushtarakë për të zbatuar planin dhe duke nxitur një trazirë në kryeqytet.
Në aktakuzë, prokuroria i përshkruan veprimet si pjesë e një “zinxhiri veprimesh që synonin të mos lejonin largimin nga detyra të zotit Bolsonaro, në kundërshtim me rezultatin e vullnetit popullor në votime”.
Gjykata e Lartë do të analizojë akuzat dhe, nëse ato pranohen, ish-Presidenti Bolsonaro do të dalë në gjyq.
Udhëheqësi i djathtë i mohon akuzat. “Nuk kam asnjë shqetësim për akuzat, zero”, u tha zoti Bolsonaro gazetarëve më herët të martën gjatë një vizite në Senat në kryeqytetin Brasilia.
“A e keni parë rastësisht dekretin e grushtit të shtetit? Nuk e keni parë. As unë”, shtoi ai.
Përveç pjesëmarrjes në një grusht shteti, 34 të pandehurit akuzohen për pjesëmarrje në një organizatë të armatosur kriminale, tentativë për rrëzim të dhunshëm të shtetit ligjor demokratik, dëmtime të dhunshme dhe kërcënim serioz ndaj pasurisë së shtetit, sipas një deklarate nga zyra e shtypit e Prokurorisë së Përgjithshme.
Prokurori Gonet tha se organizata kriminale ndaj të cilës janë ngritur akuzat “kishte si drejtues vetë presidentin (e atëhershëm) dhe zëvendësin e tij, gjeneralin Braga Netto”.
“Të dy pranuan, nxitën dhe kryen akte, që në legjislacionin tonë penal, përcaktohen si sulm ndaj ekzistencës dhe pavarësisë së (degëve) të pushtetit dhe të sistemit demokratik”, thuhet në raportin e prokurorisë.
Për veprat penale ka dënime të ndryshme. Nëse ish-Presidenti Bolsonaro dënohet për tentativë për grusht shteti dhe për rrëzim të dhunshëm të shtetit ligjor demokratik, ai mund të dënohet me deri në 20 vite burgim.
Aktakuzat, të bazuara në dorëshkrime, materiale dixhitale, pasqyra të dhënash dhe shkëmbime mesazhesh, ekspozojnë një skemë për të prishur rendin demokratik, thotë zyra e prokurorit të përgjithshëm.
Akuzat janë “historike”, tha Luis Henrique Machado, jurist i së drejtës penale dhe profesor në Universitetin IDP në Brasilia, duke shtuar se ai pret që Gjykata e Lartë t’i pranojë akuzat dhe ta vendosë zotin Bolsonaro përpara gjyqit, deri në fund të vitit të ardhshëm.
“Akuzat tregojnë se institucionet e Brazilit janë të fuqishme, të pavarura dhe funksionale”, tha zoti Machado. “Ato janë një model për vendet e tjera ku demokracia është në rrezik”.
Zotit Bolsonaro i është ndaluar të kandidojë në zgjedhjet e vitit 2026 pasi gjyqtarët e gjykatës më të lartë zgjedhore të vendit vendosën se ai shpërdoroi pushtetin dhe hodhi dyshime të pabaza mbi sistemin elektronik të votimit të vendit.
Pas akuzave të së martës, zoti Bolsonaro do të pozicionohet si i sulmuar politikisht, tha Carlos Melo, profesor i shkencave politike në Universitetin Insper në San Paulo. Zoti Bolsonaro ka thënë më parë se problemet e tij ligjore janë një përpjekje për t’ia ndaluar rikthimin në detyrë.
“Ka anketime që thonë se ai do të ishte konkurrues në zgjedhjet e vitit 2026 përballë Lulës, një prej tyre i publikuar sot”, tha zoti Melo. “Do të ketë pluhur politik, por do të qetësohet”./VOA
