“Imazhet tronditëse të 1997”, ishte kjo tema e kësaj të enjteje në emisionin “Opinion”. Sipas të dhënave rreth 1.2 miliardë lekë ishin të depozituara në firmat piramidalë. Një pjesë e tyre ka humbur, pjesa tjetër është shpërndarë. Të dhënat zyrtare tregojnë se 205 404 shqiptarë kishin depozituar paratë e tyre në firmat piramidalë.
Analisti Artan Hoxha ka treguar se çfarë ishin këto firma piramidale. “Nuk kanë lindur në Shqipëri për herë të parë, janë eksperienca që i kanë kaluar vende dhe kombe të tjera. Me sa duket në Shqipëri ishin më shumë të përshtatshme”, thotë ai.
Zoti Hoxha thotë se terreni në Shqipëri ishte shumë i virgjër për një spekulim të tillë. “Në ditët dhe muajt të parë të këtyre firmave piramidale, ata me një farë kapitali arrinin që të joshnin një numër klientësh. Ishte një qëllim spekulativ që në fillim. Këto firma në fillimet e veta kishin mundësi që investitorët e parë t’i joshnin përmes interesave të larta dhe kishin fuqi paguese. Meqënse investitorët e parë merrnin interesa të larta ata i riinvestonin paratë e tyre në vend që t’i tërhiqnin. Këta investitorë të parë u bënë propaganduesit për të tjerët”.
Si shpjegohet që njeri që shet shtëpinë e vet, fut paratë tek Sudja dhe merr një letër si kjo?
Nga ana e psikologjisë sociale kjo është për tu studiuar. Shpjegimi është i tillë po besove në një mrekulli do besosh edhe tek copat e letrës. Është njësoj si hajmalitë. Njerëzit kishin besim se paraja mund të dyfishohej në tre katër muaj.
Qeveria kishte mundësi të ndërhynte?
Qeveria mund të ndërhynte fare mirë, siç ndërhyri në janar të ’97 ku me një vendim fare arbitrar bllokoi dy fondacione të mëdha. Bëri një punë të mirë dhe shpëtoi një sasi të madhe parash. Mund ta kishte bërë që në verën e ’96 dhe Shqipëria nuk do kishte një ’97.
Si shpjegohet që dhe kur qeveria ndërhyri për t’i penguar, protestuesit u ngritën kundër këtij vendimi?
Kaq e fuqishme kishte qenë ngjizja e idesë se këto firma kishin mbrapa shtetin dhe kur erdhi momenti njerëzit thanë shteti po na tradhton./ Opinion.al
