Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka ashpërsuar tonet ndaj Iranit, duke paralajmëruar se Teherani duhet “të bëhet i zgjuar së shpejti”, në një kohë kur bisedimet për programin bërthamor kanë ngecur dhe pasiguria për armëpushimin mbetet e lartë.
Në një reagim në rrjetin e tij social, Trump kritikoi propozimin e Iranit për shtyrjen e një marrëveshjeje, duke theksuar se pala iraniane “nuk po arrin të marrë masa” dhe nuk di si të finalizojë një marrëveshje që shmang zhvillimin e armëve bërthamore.
Deklaratat e tij vijnë vetëm pak ditë pasi u anulua raundi i fundit i negociatave mes dy vendeve. Shtëpia e Bardhë ka bërë të qartë se SHBA nuk do të pranojë një marrëveshje të dobët dhe se Irani nuk mund të lejohet të zotërojë armë bërthamore.
Ekspertët e sigurisë ndërkombëtare e përshkruajnë situatën si një fazë “konkurrence të fortë”, ku të dyja palët po përpiqen të tregojnë se kanë më shumë qëndrueshmëri dhe avantazh strategjik. Ndërkohë, propozimi i Iranit synon shtyrjen e çështjeve më të vështira dhe fokusimin te përfundimi i konfliktit dhe rihapja e rrugëve kyçe tregtare.
Paralelisht, SHBA ka shtuar presionin ekonomik ndaj Iranit. Autoritetet amerikane kanë goditur rrjetet financiare të Teheranit, përfshirë bankat në hije, aksesin në kriptovaluta dhe rrjetet e furnizimit me armë. Sanksionet e fundit kanë synuar edhe kompani dhe anije që dyshohet se ndihmojnë Iranin të anashkalojë kufizimet ndërkombëtare.
Si pasojë e këtyre zhvillimeve, monedha iraniane ka pësuar rënie të fortë, duke arritur nivele rekord të ulëta kundrejt dollarit amerikan.
Ndërkohë, situata e brendshme në Iran mbetet e tensionuar. Sipas të dhënave të OKB-së, autoritetet kanë shtuar represionin ndaj protestuesve dhe disidentëve, me mijëra arrestime dhe dhjetëra ekzekutime që nga fillimi i konfliktit.
Zhvillimet e fundit tregojnë se përplasja mes SHBA-së dhe Iranit po thellohet, duke mbajtur të paqartë perspektivën për një marrëveshje dhe duke rritur rrezikun e përshkallëzimit të mëtejshëm në rajon.
