Michael Beck vdiq të shtunën e kaluar, pikërisht në momentin kur ajo që kishte denoncuar prej saktësisht tridhjetë vitesh po fillon të gjejë konfirmim. Emri i tij tani mund të hyjë në librat e historisë për një rekord të zymtë: viktima e parë e një arme neurologjike. Bëhet fjalë për një teknologji të re, e përdorur deri tani vetëm nga shërbimet sekrete armiqësore ndaj Shteteve të Bashkuara, e bazuar në impulse valësh që dëmtojnë rëndë trurin dhe shkaktojnë të ashtuquajturën “sindroma e Havanës”.
Që nga viti 2016, mbi dyqind zyrtarë amerikanë në shërbim në ambasadat jashtë vendit – veçanërisht në Kubë – ose të angazhuar në samite ndërkombëtare, kanë deklaruar se kanë dëgjuar një fishkëllimë të zgjatur dhe më pas kanë përjetuar dhimbje koke të forta, humbje orientimi dhe pagjumësi. Këto probleme janë përsëritur me kalimin e kohës, me intensitet në rritje. Por Beck e kishte përshkruar të njëjtën situatë që në vitin 1996.
Në atë kohë ai ishte agjent i NSA-së, Agjencisë Kombëtare të Sigurisë, që merret me inteligjencën elektronike dhe kibernetike. Së bashku me një koleg, Charles W. Gubete, ishte dërguar “në një vend armiqësor” për të kontrolluar kantierin e një selie diplomatike, ku dyshohej se ishin instaluar pajisje spiunazhi. Ditën e dytë të inspektimit, ai zbuloi “një kërcënim teknik”.
“Të nesërmen në mëngjes, kur u zgjova – ka deklaruar ai për Guardian – u ndjeva thellësisht i hutuar. Nuk isha në gjendje të bëja asgjë. Nuk ishte diçka normale. Piva shumë filxhanë kafe, por nuk shërbyen për asgjë.”
Simptomat më pas u zhdukën. Por rreth dhjetë vjet më vonë, Beck filloi të vuante nga çrregullime gjithnjë e më të rënda: pamundësia për të përdorur tastierën e kompjuterit, vështirësi në lëvizjen e një krahu, paraliza të papritura të një këmbe, marramendje të zgjatura. Vizitat mjekësore sollën një diagnozë të tmerrshme: Parkinson. Ai ishte vetëm 45 vjeç dhe askush në familjen e tij nuk kishte vuajtur më parë nga kjo sëmundje.
Në vitin 2012, Beck u takua në selinë qendrore të NSA-së me Gubete-n, kolegun e misionit të dyshimtë, dhe e gjeti në gjendje plakjeje të përshpejtuar: në moshën gjashtëdhjetë vjeçare mezi ecte. Ai do të vdiste një vit më pas. Jo vetëm kaq. Beck kishte lexuar edhe një raport tepër sekret, ku përshkruhej se “vendi armiqësor” kishte zhvilluar një armë me energji të drejtpërdrejtë, e aftë të shkaktonte simptoma neurologjikisht dobësuese:
“Një sistem mikrovalësh me fuqi të lartë, që mund të ketë aftësinë të dobësojë, të frikësojë ose të vrasë një kundërshtar me kalimin e kohës, pa lënë gjurmë.”
La Repubblica ka mbledhur edhe një dëshmi që daton në fund të viteve ’90. Përfaqësues të një kompanie të themeluar nga teknikë që kishin punuar për KGB-në dhe që ishin futur në tregun privat pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, u kishin ofruar shërbimeve sekrete italiane një pajisje jashtëzakonisht të ngjashme. Ajo ishte e futur në një çantë tip “diplomat” dhe lëshonte rreze mikrovalësh që mund të drejtoheshin ndaj një personi. Parimi fizik ishte i njëjtë me atë të pajisjeve që përdoren për të eliminuar insektet në mobilje. Rrezja e veprimit ishte e kufizuar, rreth një metër. Qëllimi operativ ishte neutralizimi i truprojave të një personazhi të rëndësishëm, për ta rrëmbyer ose goditur më pas. Por qartazi, pajisja mund të shkaktonte edhe dëmtime cerebrale ndaj figurave të rangut të lartë.
Në dritën e këtyre dokumenteve, Beck në vitin 2014 kërkoi që sëmundja e tij të njihej si pasojë e shërbimit. Por, pavarësisht se disa ekspertë të CIA-s e kishin mbështetur tezën e tij, NSA e refuzoi kërkesën. Dy vjet më vonë, dhjetëra diplomatë, agjentë federalë dhe punonjës të tjerë nisën të denonconin simptoma identike ndërsa punonin në Kubë, Kanada, Rusi, Austri dhe, të paktën në një rast, në vetë Uashingtonin. Çështja u bë publike dhe u diskutua edhe në Kongres, pa arritur në përfundime shkencore përfundimtare.
Studiuesit e Universitetit të Pensilvanisë kanë gjetur lidhje me hipotezën e një arme me energji të drejtpërdrejtë. Por Instituti Kombëtar i Shëndetit (NIH) ka mohuar ekzistencën e provave bindëse. Qeveria amerikane ka refuzuar gjithashtu të njohë lidhjen mes kësaj sëmundjeje misterioze dhe aktivitetit profesional.
Pak javë më parë, CNN publikoi një zbulim tronditës: një divizion i Homeland Security ka blerë, për disa milionë dollarë, një pajisje të aftë të shkaktojë simptoma identike me “sindromën e Havanës”. Operacioni u krye në javët e fundit të administratës Biden dhe pajisja më pas është analizuar nga Departamenti i Mbrojtjes – që tani quhet Departamenti i Luftës – për të rindërtuar funksionimin e saj. Ajo mund të transportohet në një çantë shpine dhe lëshon impulse valësh radio. Nuk është prodhim rus, por përmban komponentë të prodhuar në Rusi.
Nuk ka informacione të tjera. Por ekziston siguria se është kapërcyer një tjetër prag në teknologjitë ushtarake. Prej vitesh shkencëtarët kanë paralajmëruar për mundësinë reale të krijimit të armëve neurologjike; tani ka zbulime të pakundërshtuara mbi ekzistencën e sistemeve operative, portative, të bazuara në “energji të drejtpërdrejtë” dhe të afta të drejtohen kundër një objektivi të caktuar. Rreze të padukshme që mund të çojnë në vdekje, pa lënë gjurmë. Ashtu siç mund t’i ketë ndodhur Michael Beck. Dhe ashtu siç mund t’u ndodhë qindra viktimave të tjera të “sindromës së Havanës”./ La Repubblica
