Një pilot i një avioni luftarak amerikan F-15 Eagle, i cili u shpëtua nga forcat speciale pasi u rrëzua mbi Iran në prill, ka përshkruar gjatë një debriefimi inteligjent një skenë të pazakontë në ajër para se të hidhte veten me katapultë.
Sipas katër burimeve të njohura me çështjen dhe të cituara nga CNN, piloti ka deklaruar se ka parë disa dronë iranianë duke fluturuar në formacion të koordinuar, “si një kandil deti”, me dronë më të vegjël poshtë atyre më të mëdhenj, duke u lëvizur si një sistem i vetëm.
Një nga burimet e përshkroi këtë si “disa dronë të lidhur dhe që lëviznin si një trup i vetëm”, ndërsa një tjetër tha se piloti kishte folur për një “fushë minash dronësh” në ajër. Një burim tjetër e përshkroi situatën në mënyrë jozyrtare si “diçka si alienë”.
Sipas raportimeve, ky përshkrim ka shkaktuar debat brenda komunitetit të inteligjencës amerikane, pasi nëse është i saktë, mund të tregojë një zhvillim të avancuar në aftësitë e Iranit për përdorimin e dronëve.
Ende nuk është përcaktuar shkaku i saktë i rrëzimit të avionit F-15, por disa raporte paraprake sugjerojnë se formacioni i dronëve mund të ketë ndikuar në aftësinë e Iranit për të goditur avionin amerikan. Avioni kishte në bord dy persona: pilotin dhe oficerin e sistemeve të armëve.
Forcat amerikane nisën menjëherë operacionet e kërkim-shpëtimit. Piloti u shpëtua disa orë pas katapultimit, ndërsa oficeri i armëve arriti të shmangë kapjen dhe u shpëtua më vonë pas më shumë se një dite në terren malor.
Një avion tjetër amerikan A-10 Thunderbolt II u rrëzua gjatë operacionit të shpëtimit, por piloti arriti të katapultohej në mënyrë të sigurt jashtë hapësirës ajrore iraniane.
Sipas burimeve të inteligjencës amerikane, ka pasur mosmarrëveshje mbi mënyrën se si duhet interpretuar deklarata e pilotit, duke marrë parasysh edhe gjendjen e tij pas aksidentit.
Raporti thekson se Irani mund të jetë duke zhvilluar aftësi të reja të koordinimit të dronëve, të njohura si “rrjete të ndërlidhura mes shumë dronëve”, ku disa pajisje mund të kontrollohen si një sistem i vetëm. Sipas ekspertëve, kjo teknologji mund të përdoret nga vende si Kina dhe Rusia dhe përbën një rrezik të rritur për operacionet ushtarake amerikane dhe aleate në rajon.
