Nga Dr. Vasil Llajo
Ne Shqiperi dhe vendet e Ballkanit qarkullon muajin e fundit virusi i Etheve te Nilit Perendimor (WEST NILE VIRUS).
Transmetohet nga pickimi mushkonjave te zakonshme te “ infektuara”. I takon familjes se Arbovirus-eve me genome monoklonale te ARN-se. U izolua per here te pare ne zonen e Nilit perendimor ne Uganda me 1937, nga ku mori dhe emrin.
Ne 80% te rasteve prekja eshte pa simptoma, ne 20% shkakton temperature, dhimbje koke, te vjella, dobesi muskulare,ekzanteme ne lekure (kryesisht shpatull dhe gjoks).
Ne 1% te rasteve mundet te manifestohet me prekje te sistemit nervor qendror si encefalitis , meningitis , shume rralle dhe vdekje (me pak se 1/1000 raste).
Mushkonjat e marrin virusin nga gjaku i zogjeve te infektuar me kete virus. Zogjte jane dhe mbartes te virusit. Nuk ka vaksine per njerezit. Nuk ka as terapi specifike. Mjekimi eshte simptomatik dhe percaktohet nga klinika dhe graviteti i saj.
Testet Laboratorike qe kryhen ne kete rast jane antikorpet IgM dhe IgG. Antikorpet IgM shfaqen 8 ditet e para pas prekjes nga virusi. Behen ne gjak dhe ne likidin cerebrospinal (per te semuret qe kane prekje te sistemit nervor qendror). Analiza e antikorpeve IgM eshte analiza e pare e cila kryhet te pacientet qe kane shfaqur simptoma. Vlen te theksohet se nqs pacienti nuk ka simptoma , nuk rekomandohet kryerja e ketyre testeve.
Prezenca pozitive e IgM ( IgM pozitiv) tregon se pacienti eshte i prekur nga virusi. Nqs prezenca e antikorpeve IgM del negative, kjo analize perseritet pas disa diteve. Gjithashtu behet dhe IgG, njekohesisht me IgM. Kur te dya jane pozitive tregon prekje te tanishme te organizmit nga ky virus. Prezenca vetem e IgG ( IgG pozitiv) tregon nje prekje me te hershme nga virusi, muaj ose vite me pare.
Megjithate mundet qe pas javes se trete nga shfaqja e sipmtomave, IgG te jete pozitive dhe IgM te jete negative. Ketu e merr fjalen interpretimi laboratorik, sipas kritereve shkencore.
Per te vleresuar ecurine klinike te semundjes , perseritet testi i IgM dhe IgG pas 3-4 javeve, per te pare nqs niveli I titrit te antikorpeve eshte rritur ose pakesuar.
Nje rruge tjeter transmetimi i virusit eshte dhe me gjak, pra nqs transfuzohet gjak nga nje pacient i prekur me virusin e Nilit te nje pacient tjeter.
Nqs semundja shfaqet te nje femije bebe, qe ushqehet vetem me qumeshtin e nenes, athere duhet ekzaminuar nena per te saktesuar rrugen e transmetimit nepermjet qumeshtit te nenes.
Kjo ndodh rralle. Megjithate kjo rruge transmetimi eshte e konfirmuar shkencerisht.
Per percaktimin e prekjes se organizmit nga virusi ekziston dhe metoda e PCR-se, percaktimi me biologji molekulare i acidit nukleik te virusit. Me kete metode detektohet virusi qe perpara shfaqjes se antikorpeve. Meqense periudha me e zakonshme e shfaqjes se kesaj pathologjie lidhet me periudhen e shumezimit dhe cfaqjes se mushkonjave, rekomandohet marrja e masave per luften kunder tyre.
Vlen te theksohet se kjo semundje transmetohet nga mushkonjat e zakonshme dhe jo nga ndonje mushkonje “speciale”.
