Ndërsa nxënësit në një pjesë të botës kthehen në shkollë pas pushimeve verore, UNESCO po u bën thirrje qeverive të zbatojnë rregulloret e duhura dhe trajnimin e mësuesve, për të siguruar një qasje me në qendër njeriun për përdorimin e AI Gjenerative në arsim.
Për këtë qëllim, UNESCO publikon Udhëzuesin e parë global mbi AI Gjenerative në Arsim dhe Kërkim, i krijuar për të adresuar ndërprerjet e shkaktuara nga teknologjitë e AI gjeneruese.
Inteligjenca artificiale gjeneruese mund të jetë një mundësi e jashtëzakonshme për zhvillimin njerëzor, por gjithashtu mund të shkaktojë dëm dhe paragjykim. Ai nuk mund të integrohet në arsim pa angazhimin publik, dhe pa masat mbrojtëse dhe rregulloret e nevojshme nga qeveritë. Ky udhëzues i UNESCO-s do të ndihmojë politikëbërësit dhe mësuesit të lundrojnë më së miri në potencialin e AI për interesin parësor të nxënësve.
Seksionet e para të Udhëzimit të UNESCO-s shpjegojnë se çfarë është AI gjeneruese dhe si funksionon. Seksionet e mëposhtme shtjellojnë polemikat rreth AI Gjenerative dhe implikimet e tyre për arsimin, në veçanti se si po përkeqëson ndarjet e të dhënave dixhitale. Në të vërtetë, modelet aktuale ChatGPT janë trajnuar mbi të dhënat nga përdoruesit në internet, të cilat pasqyrojnë vlerat dhe normat shoqërore dominuese të Veriut Global.
Udhëzimi i UNESCO-s më pas përcakton shtatë hapa kyç që duhet të ndërmarrin qeveritë për të rregulluar AI Gjenerative dhe për të vendosur korniza politikash për përdorimin e saj etik në arsim dhe kërkim, duke përfshirë miratimin e standardeve globale, rajonale ose kombëtare të mbrojtjes së të dhënave dhe privatësisë. Ai gjithashtu vendos një kufi moshe prej 13 vjeç për përdorimin e mjeteve të AI në klasë dhe kërkon trajnimin e mësuesve për këtë temë.
Bazuar në Rekomandimin e 2021 të UNESCO-s mbi Etikën e Inteligjencës Artificiale dhe Konsensusin e Pekinit 2019 mbi Inteligjencën Artificiale në Arsim, udhëzimi promovon agjencinë njerëzore, përfshirjen, barazinë, barazinë gjinore dhe diversitetin kulturor dhe gjuhësor. Udhëzimi gjithashtu i përgjigjet shqetësimeve të shprehura në tryezën e parë ministrore globale mbi AI gjeneruese të thirrur nga UNESCO në maj 2023.
Inteligjenca artificiale gjeneruese goditi ndërgjegjësimin publik në nëntor 2022 me lançimin e ChatGPT, i cili u bë aplikacioni me rritjen më të shpejtë në histori. Me fuqinë për të gjeneruar rezultate të tilla si teksti, imazhet, videot, muzika dhe kodet e softuerit, mjetet gjeneruese të AI kanë implikime të gjera për edukimin dhe kërkimin.
Megjithatë, sektori i arsimit është kryesisht i papërgatitur për integrimin etik dhe pedagogjik të këtyre mjeteve që evoluojnë me shpejtësi. Një studim i fundit global i UNESCO-s në mbi 450 shkolla dhe universitete tregoi se më pak se 10% e tyre kishin politika institucionale dhe udhëzime formale në lidhje me përdorimin e aplikacioneve gjeneruese të AI, kryesisht për shkak të mungesës së rregulloreve kombëtare.
Në qershor 2023, UNESCO paralajmëroi se përdorimi i AI gjeneruese në shkolla po përhapej me një ritëm shumë të shpejtë, me një mungesë shqetësuese të shqyrtimit publik, kontrolleve ose rregulloreve./Opinion.al
