Presidenti amerikan, Donald Trump, ka thënë se çdo vend që bën biznes me Iranin do të përballet me një normë tarife prej 25 për qind për çdo tregti me SHBA-në, ndërsa Uashingtoni po shqyrton një përgjigje ndaj situatës në Iran, ku po zhvillohen protestat më të mëdha antiqeveritare të viteve të fundit.
“Me efekt të menjëhershëm, çdo vend që bën biznes me Republikën Islamike të Iranit do të paguajë një tarifë prej 25 për qind për çdo dhe të gjithë biznesin që kryhet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës”, tha Trump në një postim në Truth Social.
Tarifat paguhen nga importuesit amerikanë të mallrave nga ato vende. Irani, anëtar i grupit të vendeve prodhuese të naftës OPEC, është sanksionuar rëndë nga Uashingtoni prej vitesh.
Ai eksporton pjesën më të madhe të naftës së tij në Kinë, ndërsa Turqia, Iraku, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe India janë ndër partnerët e tjerë kryesorë tregtarë.
“Ky urdhër është përfundimtar dhe përfundues”, tha Trump pa dhënë ndonjë detaj të mëtejshëm.
Ende nuk është publikuar dokumentacion zyrtar nga Shtëpia e Bardhë për këtë politikë në faqen e saj të internetit, as informacion mbi autoritetin ligjor që Trump do të përdorte për të vendosur tarifat, apo nëse ato do të synonin të gjithë partnerët tregtarë të Iranit. Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj një kërkese për koment nga agjencia Reuters.
Ambasada kineze në Uashington kritikoi qasjen e Trumpit, duke thënë se Kina do të marrë “të gjitha masat e nevojshme” për të mbrojtur interesat e saj dhe kundërshtoi “çdo sanksion të paligjshëm unilateral dhe juridiksion me shtrirje të gjatë”.
“Qëndrimi i Kinës kundër vendosjes pa dallim të tarifave është i qëndrueshëm dhe i qartë. Luftërat tarifore dhe luftërat tregtare nuk kanë fitues, dhe detyrimi dhe presioni nuk mund të zgjidhin problemet”, tha një zëdhënës i ambasadës kineze në Uashington në X.
Japonia dhe Koreja e Jugut, të cilat ranë dakord për marrëveshje tregtare me SHBA-në vitin e kaluar, thanë të martën se po monitorojnë nga afër zhvillimet.
“Ne … planifikojmë të marrim çdo masë të nevojshme sapo veprimet konkrete të qeverisë së SHBA-së të bëhen të qarta”, tha ministria e tregtisë e Koresë së Jugut në një deklaratë.
Zëvendësshefi i Sekretariatit të Kabinetit të Japonisë, Masanao Ozaki, u tha gazetarëve se Tokio do të “shqyrtojë me kujdes përmbajtjen konkrete të çdo mase sapo ato të bëhen të qarta, si edhe ndikimin e tyre të mundshëm mbi Japoninë, dhe do të reagojë në mënyrë të përshtatshme”.
Irani, i cili pati një luftë 12-ditore me aleatin e SHBA-së, Izraelin, vitin e kaluar dhe objektet bërthamore të të cilit u bombarduan nga ushtria amerikane në qershor, po përjeton demonstratat më të mëdha antiqeveritare të viteve të fundit.
Trump ka thënë se SHBA-ja mund të takohet me zyrtarë iranianë dhe se ai ka qenë në kontakt me opozitën iraniane, ndërsa ushtron presion mbi udhëheqësit e vendit, duke përfshirë edhe kërcënime për veprime ushtarake.
Teherani tha të hënën se po i mban të hapura kanalet e komunikimit me Uashingtonin, ndërsa Trump po shqyrtonte se si të përgjigjej ndaj situatës në Iran, e cila ka qenë një nga testet më të rënda për sundimin klerikal në vend që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979.
Demonstratat evoluan nga ankesa për vështirësi të rënda ekonomike në thirrje sfiduese për rrëzimin e establishmentit klerikal thellësisht të rrënjosur. Grupi për të drejtat e njeriut me bazë në SHBA, HRANA, tha se kishte verifikuar vdekjen e 599 personave – 510 protestues dhe 89 pjesëtarë të forcave të sigurisë – që nga fillimi i protestave më 28 dhjetor.
Ndërsa sulmet ajrore ishin një nga shumë alternativat e hapura për Trump, “diplomacia është gjithmonë opsioni i parë për presidentin”, tha të hënën sekretarja për shtyp e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt.
Gjatë mandatit të tij të dytë në detyrë, Trump ka kërcënuar shpesh dhe ka vendosur tarifa ndaj vendeve të tjera për shkak të lidhjeve të tyre me kundërshtarët e SHBA-së dhe për politika tregtare që ai i ka përshkruar si të padrejta ndaj Uashingtonit.
Politika tregtare e Trumpit është nën presion ligjor, pasi Gjykata e Lartë e SHBA-së po shqyrton rrëzimin e një pjese të gjerë të tarifave ekzistuese të Trumpit.
Irani eksportoi produkte në 147 partnerë tregtarë në vitin 2022, sipas të dhënave më të fundit të Bankës Botërore.
