Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte tha sot se vendet aleate po diskutojnë “hapat e ardhshëm” për të siguruar sigurinë në Arktik, duke përmendur rrezikun që Rusia dhe Kina të jenë “më aktive” në rajonin strategjikisht të rëndësishëm.
“Të gjithë aleatët bien dakord për rëndësinë dhe sigurinë e Arktikut, sepse e dimë se me hapjen e rrugëve detare, ekziston rreziku që rusët dhe kinezët të jenë më aktivë. Dhe siç e dini, ka tetë vende arktike”, u tha Rutte gazetarëve në Zagreb gjatë një konference të përbashkët për mediat me kryeministrin kroat Andrej Plenkoviç.
Ai tha se shtatë nga tetë vendet arktike janë anëtare të NATO-s: SHBA-ja, Kanadaja, Danimarka, Islanda, Norvegjia, Finlanda dhe Suedia ndërsa Rusia mbetet i vetmi vend arktik jashtë aleancës. Kina shtoi ai, është bërë një lojtare gjithnjë e më aktive në rajon pavarësisht mungesës së pranisë gjeografike.
“Deri tani, Kina është bërë pothuajse një lloj vendi arktik dhe jo gjeografikisht, por të paktën për shkak të sasisë së madhe të aktiviteteve dhe interesit të saj në rajon”, tha Rutte.
Ai vuri në dukje se NATO përfundoi diskutimet e brendshme vitin e kaluar mbi mënyrën e forcimit të bashkëpunimit midis anëtarëve të saj në Arktik dhe tani po punon për masa “praktike pasuese”.
“Aktualisht, po diskutojmë hapin tjetër drejt kësaj, si të sigurohemi që të japim ndjekje praktike të këtyre diskutimeve për t’u siguruar që si aleancë të bëjmë gjithçka, kolektivisht dhe përmes aleatëve tanë individualë, për t’u siguruar që Arktiku të mbetet i sigurt, pasi të gjithë pajtohemi se kjo duhet të jetë një përparësi”, tha ai.
Rutte tha se NATO është angazhuar më shumë në sigurinë e Arktikut që nga viti 2025 me kërkesë të shtatë aleatëve të saj të Veriut të Lartë, duke e quajtur rajonin “një pjesë jetësore të territorit të NATO-s”.
Komentet e tij erdhën mes raporteve se një grup vendesh evropiane, të udhëhequra nga Mbretëria e Bashkuar dhe Gjermania, po planifikojnë të zgjerojnë praninë e tyre ushtarake në Groenlandë.
“Keni parë disa njoftime nga britanikët dhe gjermanët”, tha Rutte. “Sot po punojmë tani së bashku për të parë se si mundemi në thelb së bashku si aleancë të ndërtojmë atë hap tjetër”, tha ai.
“Trumpi po bën gjënë e duhur për NATO-n”
Lidhur me marrëdhëniet me SHBA-në, Rutte hodhi poshtë shqetësimet për një krizë të brendshme brenda NATO-s, duke lavdëruar shtytjen e presidentit të SHBA-së, Donald Trump për shpenzime më të larta për mbrojtjen midis aleatëve.
“Unë besoj se Donald Trump po bën gjërat e duhura për NATO-n duke na inkurajuar të gjithëve të shpenzojmë më shumë për të barazuar atë që po shpenzon SHBA-ja”, tha ai. “Kur lavdëroj dikë, kjo bazohet në fakte dhe besoj se faktet janë aty”, shtoi ai.
Kryeministri kroat Plenkoviç tha se dialogu mbetet çelësi për zgjidhjen e tensioneve rreth statusit të Groenlandës.
“Jam i bindur se me diskutim, mund të gjejmë zgjidhje që do të ofrojë sigurinë për SHBA-në dhe do të sigurojë që Groenlanda të jetë pjesë e Danimarkës. Kjo është arsyeja pse dialogu me cilësi të lartë është i nevojshëm dhe padyshim që mund ta zgjidhë situatën në dobi të sigurisë globale”, tha Plenkoviç.
