Aktualitet

“Nëse shkelësit e ligjit nuk ndryshojnë sjelljen, reformat bëhen të kota”


               Publikuar në : 14:19 - 21/01/20 |
Geljano Fataj

Ambasadori i OSBE-së në Shqipëri, Bernd Borchardt teksa ka komentuar dhe vlerësuar sërish marrëveshje e re për reformën zgjedhore, duket se këtë herë ka folur me një gjuhë jo të “drunjtë”. Sipas tij zgjedhje të lira dhe të ndershme në Shqipëri mund të zhvillohen edhe në këtë sistem por duhet që të mos bëhet korrupsion.

Nëse dëshiron të ndalosh korrupsionin, duhet të ndalosh së qeni i korruptuar. Legjislacioni ekzistues mund të prodhojë zgjedhje të përshtatshme dhe rezultate të besueshme. ODIHR-i e ka theksuar këtë në disa raporte. Kjo nuk ka ndodhur pasi bëhet korrupsion dhe autorët e tij e dinë se sistemi nuk mundet t’i dënojë apo thjesht nuk i dënon sa duhet. Mund të vijoni të përpiqeni të ndryshoni sistemin, por do të ishte më mirë të ndryshonit sjelljen. Ky është parakushti për mbarëvajtjen e gjithçkaje. Sepse nëse shkelësit e ligjit nuk ndryshojnë sjelljen, reformat bëhen të kota”, ka thënë ambasadori Bernd Borchardt.

Në lidhje me propozimet e opozitës, për reformën zgjedhore, ambasadori ka dhënë edhe “zgjidhjet” e veta. Sipas tij afati deri në 15 mars për të përmbushur këtë reformë do të jetë një sfidë e vështirë, ndërsa edhe njëherë bëri apel për mos pëtrfshirjen e kriminelëve në politike si dhe zhvillimin e hetimeve për ata që kanë vjedhur votat.

***

Shitblerja e votës

Bernd Borchardt: Ne kemi rekomanduar një fushatë ndërgjegjësimi qytetar përpara zgjedhjeve, ndjekjen penale të shkelësve të ligjit, një zotim të sinqertë të partive politike për të luftuar shitblerjen e votës, si edhe që politikanët të refuzojnë publikisht mbështetjen financiare nga individët me të shkuar kriminale.

Presioni mbi zgjedhësit

Bernd Borchardt: Nuk duhet të ushtrohet asnjëfarë presioni për të marrë pjesë në fushatë apo për të votuar në një mënyrë të caktuar.

Presioni mbi administratën publike

Bernd Borchardt: ODIHR-i ka sugjeruar ngritjen e një strukture të pavarur për trajtimin e pretendimeve për presion mbi administratën dhe abuzime me burimet shtetërore. Hapa të mëtejshëm duhen marrë edhe për depolitizimin e shërbimit civil. Po ashtu, qeveria duhet të hartojë një procedurë sipas së cilës punonjësit e administratës publike mund të denoncojnë çdo lloj presioni ndaj tyre. Këta persona duhet të gëzojnë mbrojtjen si sinjalizues.

Abuzimi me burimet shtetërore

Bernd Borchardt: ODIHR-i ka rekomanduar rregullta të qarta se si munden apo nuk munden të përdoren burimet publike për qëllime zgjedhore.

Lidhjet e krimit me politikën

Bernd Borchardt: Një aspekt tjetër, i sugjeruar nga Opozita e Bashkuar, është krijimi i mekanizmave të efektshëm për të prerë lidhjet mes krimit dhe politikës. Në fund të vitit 2018, pati një projektligj për këtë. Komisioni i Venecias e quajti jopërpjestimor. Por Komisioni theksoi, njëkohësisht, përligjjen për të diskutuar një ligj të tillë. Unë do të sugjeroja një diskutim të plotë për mënyrat e kufizimit të ndikimit të shkelësve të ligjit në jetën politike të rangut të lartë. Gjatë procesit të vetingut në drejtësi, justifikimi i pasurisë ka luajtur një rol mbizotërues.

Krimi zgjedhor

Bernd Borchardt: Ka edhe rekomandime të tjera në këtë fushë. Institucionet e zbatimit të ligjit duhet të hetojnë katërçipërisht të gjitha pretendimet për shkelje zgjedhore. Ne besojmë se reforma në drejtësi është pjesë e rrugës në këtë drejtim. Prokurorët duhet të jenë të gatshëm të shqyrtojnë akuzat për krime zgjedhore. Kjo do të sillte një ndikim frenues./ Opinion.al

Pas