Hetimi i medias britanike Sky News zbulon historitë e dy grave ukrainase që kaluan 280 ditë të mbajtura robër nga Rusia.
Ishte mëngjesi i parë i Olga Cherniak në një qendër paraburgimi në Khersonin e pushtuar. Ajo qëndronte me sy të lidhur jashtë dhomës ku djali i saj po torturohej nga rojet ruse.
“Ai ishte i goditur nga rryma”, thotë ajo e përlotur, duke treguar tmerrin e asaj dite. Ishte gusht 2022 dhe vendlindja e saj Kherson ishte nën pushtimin rus.
Ndërsa rojet dërguan goditje elektrike në trupin e djalit të saj, nëpunësja civile 46-vjeçare u detyrua ta dëgjonte ndërsa ata e akuzonin atë si spiune. I përpëlitur në agoni, djali i saj iu lut nënës së tij të fliste. “Nuk dua të lëndohem më kështu, mami,” qau ai.
“Ai ishte i goditur nga rryma”-tha ajo.
Me zemër të thyer, Olga i premtoi se do të fliste. Më pas rusët e çuan atë brenda të njëjtës dhomë me muret e saj ngjyrë pjeshke, e ulën në të njëjtën karrige dhe i vendosën kapëse metalike në gishta.
“Nuk e kuptova se për çfarë ishin ato”, thotë Olga. “Ishin prej metali me dhëmbë të mëdhenj”. Telat kalonin nga kapëset në një kuti me një çelës, një buton dhe një levë të vogël.
Ollgës iu bënë pyetje, disa prej të cilave ajo refuzoi t’i përgjigjej. Roja i vogël ktheu levën. Goditjet elektrike e goditën atë në valë torturuese. Rojet vazhduan derisa ajo humbi mendjen. Kur ajo u përmend, ata filluan përsëri.
Më në fund, rusët hoqën dorë nga përpjekjet për ta shtyrë atë të fliste më tej. Në prag të kolapsit, me gishtat e djegur, ajo u kthye në qeli, ku humbi ndjenjat. Shokët e saj të qelisë në panik filluan të godasin derën, duke iu lutur rojeve që të thërrisnin një mjek.
“Nuk kishte mjek. Në vend të kësaj, ata sollën një koleg të burgosur” kujton ajo. Ai i tha asaj se kishte pësuar një atak në zemër. “Unë i jam mirënjohës atij që më shpëtoi jetën – krahu ime e majtë dhe këmba e majtë ishin plotësisht të paafta për të lëvizur”.
Ky ishte vetëm fillimi i sprovës 280-ditore të Olgës. Ndërsa Olga humbi ndjenjat në dyshemenë e qelisë, mendimi i saj i fundit ishte vuajtja e familjes së saj.
“Mendova se ishte fundi”, kujton ajo, duke kthyer me ankth unazën e martesës. Ajo u mor në pyetje edhe për tre ditë të tjera. Rrëmbyesit e saj nuk e sulmuan më, por i bënë kërcënime të tmerrshme, duke përfshirë duke thënë se do ta përdhunonin djalin e saj nëse ajo nuk fliste. Pastaj e lanë në një qeli të mbushur me njerëz për gati një muaj.
“Ne dëgjuam njerëz duke u torturuar 24 orë në ditë,” thotë ajo, me zërin e saj të zhytur në një pëshpëritje.
“Elektrodat do të ngjiteshin në çdo pjesë të trupit”, kujton ajo. Rusët thuhet se e quajtën një metodë “telefon” – shtrëngimin e njërës elektrodë në vesh, tjetrën në organet gjenitale.
View this post on Instagram
Një tjetër e arrestuar, punonjëse policie, është rrahur gjithandej. Në thithkat e saj u bënë goditje elektrike. Ia hoqën gishtin e vogël me thikë, i hoqën rrobat dhe e kërcënuan se do ta përdhunonin.
Dy muaj pas ndalimit të saj, në tetor 2022, Olga u mor në pyetje nga dy burra të veshur me kapuç, të cilët thanë se ishin nga FSB, shërbimi rus i sigurisë.
Olga dhe shokët e saj të burgosur dyshuan se trupat ukrainase po përparonin. Por ëndrrat e saj për liri u shkatërruan shpejt. Rusët po largoheshin nga Kherson – por ata po e merrnin atë me vete.
E lidhur në një furgon transporti të të burgosurve, ajo vuri re se një tjetër e burgosur ishte tashmë brenda. Svitlana Shukailo, një kolege nëpunëse civile, zgjati dorën dhe e ngushëlloi Olgën, duke qetësuar shqetësimin e saj. “Unë hyra me sy kaq të frikësuar dhe nuk dija çfarë të bëja,” kujton Olga. “Svitlana më kapi për dore dhe më premtoi se do të ktheheshim në shtëpi. Ajo ishte si nëna ime.”
Kur Kherson u çlirua më 11 nëntor 2022, skenat ishin euforike. Qytetarët u përqafuan dhe puthnin ushtarët. Flamujt ukrainas fluturonin kudo. Qyteti më i rëndësishëm që u rimor nga Ukraina, ofroi prova se Rusia mund të tërhiqej – dhe, ndoshta, përfundimisht nga Ukraina.
Por çlirimi zbuloi gjithashtu tmerrin e pushtimit të zgjatur rus. Në rajonin Kherson, mbi 254 ditë, rusët ndërtuan një rrjet prej të paktën 26 qendrash ndalimi për të kontrolluar popullsinë civile.
Stacionet e policisë, shkollat dhe ndërtesat qeveritare u përdorën si vende torture ose vende ku cenoheshin rëndë të drejtat e njeriut./Opinion.al
