Nga Elsi Mati
Në SHBA, në majën e malit Rushmore janë gdhendur figurat e katër presidentëve të këtij shteti lider
boteror. Ata janë dhe identifikohen me Washingtonin, si shpallësin e pavarësisë, me Xhefersonin,
diplomatin dhe babain e kushtetutës, Abraham Lincoln i cili mbajti Amerikën të bashkuar dhe me
figurën që simbolizoi progresin Amerikan, i cili i dha vulën një superfuqie të re botërore, personifikuar
me Theodore Roosevelt. Kështu, në këtë katërkëndësh,u kapën katër kulmet që përfaqësojnë kolonat në
shtet, siç është formimi apo lindja, rendi ligjor, të përfaqësuarit dhe ekonomia. Për të kaluar në vatanin
tonë, këtu male kemi plot, na duhet të gjejmë figurat për gdhendje, duke bërë një paralelizim, sigurisht në
përmasa shqiptare të atyre shtetarëve që ngritën e tentuan, theksoj tentuan kontributin në shtetin
tonë. Jemi në kërkim të simboleve politike drejtuese, se në ndërtimin e shtetit gjithsecili ka dhënë
kontribut, duke përfshirë edhe atë bujk diku në ndonjë fshat. U munduam të gjenim një themelues shteti
si Washingtoni, menjeherë mendja të shkon tek Ismail Qemali. Ndryshe nga ai, plaku i Vlorës themeloi një
shtet me lindje të vështirë e shëndetlig, në ato rrethana që erdhën, ftohej me gripin e parë sapo
“temperaturat uleshin”. Shteti që la nuk kishte baza të forta, sigurisht jo për mungesë dëshire nga ana e
tij. U munduam të gjenim babain e kushtetutës Xhefersonin, por kjo duket e pamundur. Në Shqipëri ligji
nuk ka një baba, por shumë njerkë që bëjnë kushtetutë e ligje sipas orekseve të çastit. Kjo kushtetutë apo
këto ligje në këtë pazbatueshmëri janë formale dhe vetëm sa mbajnë gjallë rendin ligjor, ushqejnë atë
fëmijë thatim të lindur një shekull më parë me serume dhe jo me një ushqim-sistem ligjor të
qëndrueshëm. Vazhdojmë në ndjekje të figurës së Abraham Linkolnit, të kuptohemi një mjegull
ngjashmërie të tij, se kur kërkon Linkoln në Shqipëri është diçka pa lidhje, sikur ta vret veshin. Përpjekja e
tij e jashtëzakonshme për të mbajtur të bashkuar Amerikën, një rol i jashtëzakonshëm i tij. Po këtu cili
është një figurë publike, politikan që mund të mbajë një Shqipëri të bashkuar, edhe pse kurrë s’kemi
kërkuar ndarje, përkundrazi është mbajtur ky bashkim nga ne këtu poshtë, se ata lart vetëm ndjenjë
bashkimi nuk kanë. Me lupën në dorë për të gjetur figurën e Theodore Roosevelt, progresistin,
tiparin në të cilin SHBA vulosi fuqinë,progresin ekonomik, që kishte nisur më herët.
Po këtu çfarë reforme është marrë!?Kush e nisi, vazhdoi e përfundoi?
Cili e meriton të skalitet në granit. Sikur një iniciator të gjenim të paktën. A mund ta kërkojmë
dhe të gjejmë një të tillë në shtetin më të varfër të Europës?! Reformat tona ekonomike janë të tipit, psh
në infrastrukturë, diku në një rrugë shkruhet “RRUGË E NDËRTUAR NGA PARTIA DEMOKRATIKE”. Jemi në
një reformë, bie fjala në shëndetësi, ku vihet një aparaturë zemre në spitalin e Beratit, dhe aty shkon
ministër e kryeministër për të lartësuar këtë vepër që sollën në spital. Drejtuesa të “merituar, këta vite
demokracie nuk gjetëm, se ata pas çlirimit e para demokracisë janë të qoftëlargut. Male ka plot, granitë e
gëlqerorë, ishin gati të zhveshur nga pemët e prera, për të skalitur ata katër liderë, që kurrë nuk u
gjetën, të shohin me krenari nga Shqipëria. E meriton padyshim shtetformuesi Ismail Qemali, por ndryshe
nga Washingtoni që sheh me krenari drejt horizontit në malin e Dakotës së Jugut, burri i pavarsisë tonë
duhet gdhendur me kokën ulur, e një dorë te balli qortues e i mendueshëm. Sa keq Shqipëria ime sot, e
hutuar,e përçarë,e varfër.
Nga Elsi Mati
