Ndërsa masat izoluese për parandalimin e përhapjes së koronavirusit janë zgjeruar globalisht, miliarda njerëz tani po përballen me kufizime që nuk i kanë përjetuar ndonjëherë. Nga ana tjetër policisë në të gjithë botën u është dhënë leje për të kontrolluar sjelljen në një mënyrë që normalisht do të ishte ekstreme edhe për një shtet autoritar.
Të martën, policia në Kenia dha “ngushëllimet e sinqerta” pasi një djalë 13-vjeçar u qëllua dhe u vra në ballkonin e tij në Nairobi ndërsa policia lëvizte nëpër lagje, duke u siguruar për zbatimin e shtetrrethimit të koronavirusit, shkruan The Guardian.
“Ata vijnë të na bërtasin dhe të na rrahin si kafshë, dhe ne jemi qytetarë që respektojnë ligjin,” tha Huseyin Moyo, babai i Jasin, djali që u vra.
Shqetësimet janë se forcat e policisë në të gjithë botën po përdorin ndëshkime rraskapitëse dhe poshtëruese për të zbatuar karantinë tek grupet më të varfëra dhe më vulnerabël, përfshirë dhjetëra miliona të varfër që rrezikojnë të vdesin nga uria nëse nuk mbrojnë izolimin dhe kërkojnë punë.
Gjatë javës së kaluar, kanë qarkulluar pamjet e punëtorëve migrantë në Indi të kërrusur në anën e rrugës ndërsa janë spërkatur me kimikate, me sa duket një përpjekje për dezinfektimin e tyre para se të hynin në provincën e tyre.
Punëtorët, të cilët ishin kthyer nga Delhi, ishin spërkatur në një agjent zbardhues, hipoklorit natriumi, i cili mund të shkaktojë dëme në lëkurë, sy dhe mushkëri, njoftoi Indian Express. Diku tjetër, në Punjab, njerëzit e akuzuar për shkelje të rregullave të karantinës u detyruan të bënin ulje-ngritje ndërsa brohoritnin: “Ne jemi armiq të shoqërisë. Ne nuk mund të rrimë në shtëpi. ”
Ngjashëm, taktika poshtëruese janë përdorur nga policia në Paraguai, ku njerëzit që shkelin rregullat e karantinës iu kërkua të përsërisnin “Unë nuk do ta lë përsëri shtëpinë time, oficer” ndërsa qëndronin shtrirë barkas në rrugë.
Megjithëse ekziston një konsensus në rritje globale që përpjekjet për të mbrojtur shëndetin publik përballë pandemisë së koronavirusit kërkojnë sakrifica të përkohshme të disa lirive individuale, ekspertët e OKB për të drejtat e njeriut i kanë nxitur vendet që të sigurojnë se masat e tyre për parandalimin e përhapjes së pandemisë të jenë “proporcionale, të nevojshme dhe jo diskriminuese “.
Në Filipine, policia dhe zyrtarët vendas mbyllën shkelësit e orarit në kafazet e qenve, ndërsa të tjerët u detyruan të ulen në diellin e mesditës si ndëshkim.
Në të gjithë vendin, më shumë se 17,000 njerëz janë arrestuar për shkelje të lidhura me bllokimin e koronavirusit, raportoi faqja e internetit Rappler. Human Rights Ëatch ka theksuar se një veprim i tillë ka shumë të ngjarë të jetë kundërproduktiv nëse shkelësit vendosen në ambiente të mbipopulluara të paraburgimit.
Aktivistët në Kenia kanë paralajmëruar se sjellja me dorë të hekurt e policisë jo vetëm që rrezikon të nxisë panik dhe frikë, por gjithashtu mund të jetë nxisë transmetimin e virusit.
Në qytetin portual të Mombasa javën e kaluar, policia hodhi gaz lotsjellës ndaj udhëtarëve të trageteve, duke bërë që qindra njerëz të mbledhur së bashku të kolliteshin dhe të fshinin lotët nga sytë e tyre. Oficerët gjithashtu u filmuan duke goditur njerëz me shkopinj.
“Nëse operacioni ishte menduar të mbronte njerëzit nga përhapja e virusit, operacioni arriti të kundërtën,” thoshte një deklaratë e grupit të punës për reformat e policisë në Kenia.
Ekzistojnë gjithashtu frika se qeveritë po përdorin shqetësime mbi pandeminë për të rritur fuqitë e tyre, duke sjellë legjislacionin gjithëpërfshirës që mund të përdoret për të goditur zërat kritikë. Të hënën, parlamenti i Hungarisë miratoi një grup të ri masash, duke përfshirë rastet e burgosjes për përhapjen e dezinformatave dhe lejimin e kryeministrit nacionalist, Viktor Orbán, të sundojë me dekret nën një gjendje të jashtëzakonshme që nuk ka një afat të qartë kohor.
Në Filipine dhe Tajlandë, janë deklaruar gjendjet e jashtëzakonshme, duke u dhënë qeverive fuqi më të mëdha për një periudhë të përkohshme. Kjo përfshin aftësinë për të goditur shpërndarjen e informacionit të rremë – një term i paqartë nga të cilin aktivistët kanë frikë se mund të keqpërdoret nga zyrtarët.
Në një raport të fundit, Human Right Ëatch tha se liria e shprehjes dhe aksesi në informacion duhet të mbrohen nga qeveritë. Ndërsa disa kufizime mbi të drejtat, të tilla si ato që kufizojnë lirinë e lëvizjes, mund të justifikohen. Ata bënë thirrje për transparencë dhe “respekt të dinjitetit njerëzor”. /Opinion.al
