“Populli i Groenlandës nuk dëshiron të bëhet amerikan,” i thotë BBC-së Mia Chemnitz. “Ne nuk jemi në shitje.” Biznesmenia 32-vjeçare nga kryeqyteti Nuuk pasqyron ndjenjat e shumë banorwve nw Groenlandw që kanë folur për BBC-në lidhur me aspiratat e fundit të administratës Trump.
Shtëpia e Bardhë ka deklaruar se po diskuton “aktivisht” një ofertë për blerjen e territorit, i cili prej shekujsh i përket Danimarkës. Presidenti amerikan Donald Trump dhe zyrtarë të tij kanë lënë më herët të kuptohet se, nëse do të ishte e nevojshme, SHBA do të ishte e gatshme ta merrte Groenlandën edhe me forcë. Këto deklarata kanë shkaktuar ankth dhe zemërim te banorwt, si në ishullin më të madh në botë, ashtu edhe në diasporë.
Tensioni u rrit edhe më shumë pasi SHBA transferoi presidentin e Venezuelës, Nicolás Maduro, nga rezidenca e tij në Karakas në Nju Jork, me akuza për trafik droge dhe narco-terrorizëm — një veprim ushtarak i paprecedentë. Menjëherë pas kësaj, bashkëshortja e një zyrtari të lartë të Shtëpisë së Bardhë la të kuptohej se “radha” i takonte Groenlandës.
“Këtu ndaloi së qeni diçka abstrakte,” thotë Tupaarnaq Kopeck, 40 vjeçe, e cila është shpërngulur në Kanada — një tjetër vend që Trump ka kërcënuar ta aneksojë. “Për herë të parë, kontaktova motrën time në Groenlandë dhe i thashë se, nëse e paimagjinueshmja do të bëhej realitet, do të kishin një vend ku të strehoheshin tek ne.”
Aaja Chemnitz, një nga dy deputetet e Groenlandës në parlamentin danez, i quan komentet e administratës Trump “një kërcënim të qartë” dhe shprehet se është “e tmerruar”.
“Është krejtësisht mosrespektuese nga ana e SHBA-së të mos përjashtojë aneksimin e vendit tonë dhe të kërcënojë një tjetër aleat të NATO-s,” thotë ajo.
Groenlanda është territori më pak i populluar në botë. Me pjesën më të madhe të ishullit të mbuluar nga akulli, shumica e popullsisë jeton në Nuuk dhe përgjatë bregdetit jugperëndimor. Megjithatë, ajo ka rëndësi të madhe strategjike për SHBA-në, çka shpjegon edhe praninë ushtarake amerikane që nga Lufta e Dytë Botërore.
Pozicioni i Groenlandës midis Amerikës së Veriut dhe Arktikut e bën atë kyçe për sistemet e paralajmërimit të hershëm ndaj sulmeve raketore. Së fundmi, është shtuar edhe interesi për burimet natyrore, përfshirë mineralet e rralla, të cilat po bëhen më të aksesueshme për shkak të shkrirjes së akullit nga ndryshimet klimatike.
“Nuk është e lehtë të jesh 56 mijë banorë dhe të përballesh me këto kërcënime — nëse mund t’i quajmë të tilla — nga një gjigant si SHBA,” thotë Masaana Egede, redaktor i gazetës groenlandeze Sermitsiaq. “Qytetarët janë të shqetësuar dhe nuk e marrin këtë çështje lehtë.”
Ekspertët përgjithësisht bien dakord se një ndërhyrje ushtarake amerikane në Groenlandë do të ishte e lehtë nga ana teknike, por pasojat gjeopolitike do të ishin shkatërruese, duke rrezikuar fundin e aleancës së NATO-s. Pas rihapjes së çështjes së Groenlandës nga Shtëpia e Bardhë, gjashtë aleatë europianë lëshuan një deklaratë ku theksuan se e ardhmja e territorit duhet të vendoset nga vetë populli i tij — diçka për të cilën Mia shprehet mirënjohëse. Megjithatë, ajo shqetësohet se kjo mund të ketë pak peshë nëse “nuk shoqërohet me pasoja dhe veprime konkrete”.
