I paraqitur kryesisht si një akt për mbrojtjen e popullsisë amerikane nga një regjim venezuelian që kërkon të destabilizojë Shtetet e Bashkuara duke eksportuar drogë dhe kriminelë të liruar nga burgjet e Maduros, sulmi i vendosur nga Donald Trump ka mbi të gjitha një domethënie gjeopolitike, me ndikime të thella edhe ekonomike dhe mbi qëndrueshmërinë e rregullave të së drejtës ndërkombëtare.
Doktrina Monroe
Droga lidhet vetëm deri në një pikë, pasi nga Venezuela niset kokaina dhe jo fentanili i frikshëm, i cili ka origjinë kineze dhe rafinohet në Meksikë. Ajo që lidhet shumë më tepër është vizioni neoimperial i Trumpit. Premtimi i tij ndaj amerikanëve për të mos angazhuar më ushtarë amerikanë në luftëra të gjata në rajone të largëta kishte krijuar idenë e një rikthimi te izolacionizmi. Në realitet, presidenti amerikan vazhdon ta përdorë forcën kur e konsideron të nevojshme dhe e bën këtë pa u konsultuar me Kongresin, duke iu drejtuar sulmeve të shkurtra, intensive dhe të përqendruara: nga eliminimi i gjeneralit Soleimani, te bombardimet e impianteve bërthamore iraniane, e deri te sulmet kundër rebelëve dhe terroristëve, nga Jemeni në Siri.
Në rastin e Venezuelës ka edhe diçka më shumë: rikthimi te Doktrina Monroe, e shpallur nga ai president në vitin 1823. Në thelb, teoria e “oborrit të shtëpisë”: pohimi i një supremacie të Shteteve të Bashkuara mbi të gjithë kontinentin amerikan. Si rrjedhojë, çdo ndërhyrje e fuqive të huaja në Amerikën Latine konsiderohet një akt armiqësor ndaj Uashingtonit. Vetëm se atëherë James Monroe mendonte kryesisht për përpjekjet evropiane (sidomos të Spanjës) për të shtypur proceset e pavarësisë në jug të SHBA-ve, ndërsa sot kërcënimi vjen kryesisht nga rritja e ndikimit kinez në të gjithë nënkontinentin.
Nafta
Venezuela e Maduros ishte prej kohësh në shënjestër të Trumpit, por edhe të sekretarit të tij të Shtetit, Marco Rubio, sidomos sepse Rusia dhe Kina kishin rritur ndjeshëm ndërhyrjet e tyre në mbështetje të regjimit të një vendi që disponon rezervat më të mëdha të provuara të naftës në botë.
Dikur në marrëdhënie tregtare kryesisht me kompanitë amerikane të “big oil”, Venezuela prej kohësh ishte shndërruar në një furnizues të madh nafte për vendet kundërshtare të SHBA-ve: Kinën, Rusinë dhe Iranin, përveç Kubës. Një situatë e papranueshme, në sytë e Trumpit. Në këtë kuptim, nuk është plotësisht e pabazë akuza e bërë nga zëdhënësit e regjimit të Maduros tashmë të rrëzuar: kontrolli i burimeve energjetike të vendit si shkaku i vërtetë i ndërhyrjes amerikane. Vetë Trump ka folur disa herë për dëshirën e tij për ta rikthyer ekonominë venezueliane në sferën e sistemit kapitalist të Amerikës së Veriut.
Droga
Trump e ka përdorur trafikun e drogës si shpjegim për presionin gjithnjë e më të madh të ushtruar që nga gushti ndaj Venezuelës. Ai ka zhvendosur një flotë gjithnjë e më të madhe pranë brigjeve të saj, ka aktivizuar një bllokadë detare dhe ka shkatërruar me raketa dhe dronë 35 mjete lundruese të dyshuara si të përdorura nga narkotrafikantë, duke shkaktuar mbi 100 viktima. Në javët e fundit, për më tepër, ka pasur sulme me forca speciale ndaj disa cisternave të naftës dhe të paktën dy sulme në territorin venezuelian, zyrtarisht për të shkatërruar një mol portual nga ku niseshin anije të ngarkuara me drogë drejt Shteteve të Bashkuara.
Por droga është përdorur nga Trump edhe si pretekst për të anashkaluar rregullat që do ta detyronin të konsultohej me Kongresin përpara ndërmarrjes së veprimeve ushtarake jashtë vendit, kur ato nuk diktohen nga urgjenca për t’iu përgjigjur një sulmi të papritur. Qeveria amerikane i referohet AUMF-së, një ligj për “autorizimin e përdorimit të forcës ushtarake”, miratuar në vitin 2001 pas sulmeve terroriste të Al Kaedës në Nju Jork dhe Uashington më 11 shtator. Këto norma lejojnë ndërhyrje të menjëhershme, pa miratim parlamentar, kundër organizatave terroriste që kërcënojnë SHBA-të: një ligj i përdorur atëherë nga administrata Bush për sulmet kundër talebanëve dhe Al Kaedës dhe më pas, në vitin 2003, kundër Irakut.
Maduro
Uashingtoni deklaron se sulmet ndaj mjeteve lundruese të huaja në ujëra ndërkombëtare dhe vetë ndërhyrja e drejtpërdrejtë kundër diktatorit venezuelian janë legjitime, pasi nuk janë akte lufte, por operacione kundër terrorizmit.
Trump e ka “ulur në rang” Maduron nga udhëheqës i Venezuelës në “narkoterrorist”, duke deklaruar se ai personalisht është kreu i Cartel de los Soles, një organizatë e trafikut të drogës e shpallur nga qeveria amerikane si “organizatë e huaj terroriste”.
Sipas asaj që dihet, Trump nuk e ka informuar Kongresin për sulmin kundër Venezuelës dhe rrëzimin e Maduros. Për të, një operacion i kryer me përdorimin e një flote të madhe, që përfshin edhe aeroplanmbajtësen më të madhe amerikane, USS Gerald Ford, është një operacion antiterrorist.
Përtej pasojave gjeopolitike të parashikueshme dhe shumë të gjera, kjo ndërhyrje nuk mund të bëjë gjë tjetër veçse ta dobësojë edhe më tej rrjetin tashmë të brishtë të rregullave të së drejtës ndërkombëtare. Nuk është rastësi që të parët që akuzuan Trumpin për shkeljen e këtyre normave ishin rusët: pikërisht regjimi që katër vjet më parë e quajti pushtimin e një shteti sovran, Ukrainës, jo luftë, por një “operacion ushtarak special”.
